GD Anadolu orojenik kuşağı ofiyolitlerinin manto peridotitleri bileşimleri ve petrolojisi: Ana element, iz element jeokimyası, mineral kimyası ve Fe, Mg ve Os izotopları

Kızıldağ, Koçali ve Guleman Ofiyolitleri Güneydoğu Anadolu Orojenik Kuşağı'nın en önemli ofiyolitik masifleridir. Bu kuşaktaki ofiyolitik kayaçların incelenmesi Neo-Tetis'in güney kolunun Mesozoyik'teki tektonik evrimini açıklamada anahtar öneme sahiptir. Bu çalışma, üst mantoda gerçekleşen kısmi ergime, ergiyik-kayaç, metazomatizma olayları ve ofiyolitlerin tektonik ortamının belirlenmesi açısından oldukça önemlidir. Bu nedenle yapılan petrografik çalışmalardan sonra, toplam kayaç ana oksit, iz ve Lantan Grubu Element, Platin Grubu Element, Re-Os izotop jeokimyası analizleri; toplam kayaç ve minerallerde Fe ve Mg izotop analizleri yapılmıştır. Ofiyolitlerin manto peridotitleri Al2O3, CaO ve TiO2 içerikleri bakımından ilksel mantoya göre tüketilmiş, yüksek spinel Cr# değerleri ile temsil edilirler. Jeokimyasal veriler, ofiyotitlerin manto peridotitlerinin oldukça tüketilmiş olduğunu ve yitim zonunun yay önü kısmında oluştuğunu göstermektedir. Büyük İyon Çaplı Elementler, Yüksek Çekim Alanlı Elementlerin ve Platin Grubu Elementlerin bazılarında görülen zenginleşmeler, dalan kabuktan türeyen akışkanların manto kamasını metazomatizmaya uğratmasından kaynaklanmaktadır. Guleman manto peridotitlerinde bazı örneklerin 187Os/188Os değerinin ilksel manto değerinin üzerinde olması, dalan levhadaki sedimanlardan türeyen radyojenik Os ilavesi ile açıklanmaktadır. Yüksek Fe izotopu değerleri, dalan kabuktan ayrılan akışkanların manto kamasının oksijen fugasitesini yükseltmesinin bir sonucudur. İncelenen ofiyolitler Üst Kretase'de Neo-Tetis'in güney kolu içerisinde meydana gelen kuzeye doğru dalımla yitim zonu üzerinde oluşmuş ve Kretase sonunda güneye doğru Arap levhası üzerine bindirmiştir. Anahtar Kelimeler: Kızıldağ-Koçali-Guleman Ophiolites, Mantle Peridotites, Partial Melting, Geochemistry, Os Isotope, Fe-Mg Isotope