Gebe kadınlarda artmış gestasyonel diabetes mellitus riski ve feritin, soluble transferin reseptör, h-CRP, adiponektin ilişkisi

Gestasyonel diabetes mellitus (GDM) ilk kez gebelikte tanısı konulan ya da gebelik sırasında ortaya çıkan herhangi bir derecedeki glikoz ve karbonhidrat intoleransıdır. GDM sıklığı toplumdan topluma farklılık göstermektedir ve prevalansı %1-14 arasında değişmektedirGebelikte insülin direncinin hücresel mekanizması multifaktöriyeldir. GDM'de insülin direncine karşı pankreas beta hücresinin adaptasyonu bozulur. Gebeliğin kendisi insülin direncinin oluşması için önemli bir faktördür. GDM için bilinen klasik risk faktörlerine ilaveten, son zamanlarda ferritin, çözünür transferrin reseptör (sTfR), yüksek sensitiviteli c-reaktif protein (hs-CRP) ve adiponektinin de etkileri olduğunu ileri süren çalışmalara literatürde rastlamak mümkündürCelal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum polikliniğine başvuran ve GDM açısından yüksek risk taşıyan, 70 kadın hasta çalışmaya alındı. Hastaların yaş ortalaması 30,05±0,55 yıldı. Hastalara, GDM taraması için Amerikan Diyabet Birliği (ADA) kriterlerine göre 50 gram glikoz ile oral glikoz tolerans testi(OGTT) yapıldı, 1. saatte kan şekeri 140mg/dl'nin üzerinde çıkan hastalara, GDM'nin kesin tanısı için 100 gram glikoz ile OGTT uygulandı, 35 hastada GDM tanısı konuldu. GDM olmayan 35 vaka ise kontrol grubunu oluşturdu. GDM tanısı alan olguların yaş ortalaması, kontrol grubuna kıyasla yüksekti ve bu yükseklik istatiksel yönden anlamlı (p<0.03) bulunmuştur. Ayrıca GDM'li olguların ailede diyabet öyküsü varlığı, kontrol grubuna göre daha sıktı, istatiksel yönden anlamlıydı(p<0.006). Hastalarımızın VKİ'si, GDM grubunda, kontrol grubuna kıyasla yüksekti ve istatiksel yönden anlamlı (p<0.001) bulundu, buna paralel olarak subkutan yağ doku dağılımlarının da, (triceps p<0.001, subskapuler p<0.001 ve suprailiak p<0.005) GDM'li grupta, kontrol grubuna kıyasla yüksek olduğu görüldü, bu sonuçta istatiksel yönden anlamlıydı. GDM'li olgular ile kontrol grubu karşılaştırıldığında yenidoğan bebek ağırlığı, GDM'li olgularda yüksek bulunmuştur ve bu yükseklik istatiksel olarak anlamlıydı(p<0.001). GDM tanısı alan hastaların, kontrol grubuna göre, düşük sosyoekonomik statüde oldukları ve düşük eğitim düzeyine sahip oldukları saptandı, bu sonuçlar istatiksel yönden anlamlı (p<0.027 ve p<0.015) bulundu. Çalışmamızda, GDM'li olgularda hemoglobin ve hematokrit değerleri , kontrol grubuna kıyasla düşük bulunmuş olup, bu sonuçlar arasında istatiksel olarak farlılık saptanmamıştır. (p<0.495 ve p<0.471). GDM'li grupta kontrol grubuna kıyasla serum demir düzeyleri düşük, demir bağlama kapasiteleri ise GDM'li grupta , kontrol grubuna göre yüksek bulunmuştur, bu sonuçlar arasında istatiksel yönden anlamlı farklılık bulunmamıştır (p<0.281 ve p<0.169). ). GDM olan grupta , kontrol grubuna göre serum ferritin (p<0.824) düzeyleri ve serum adiponektin (p<0.196) düzeyleri düşük bulunmuş olup, bu düşüklük istatiksel yönden anlamlı değildir. GDM'li grupta , kontrol grubuna kıyasla serum soluble transferin reseptör (p<0.566) ve hsCRP (p<0.479) düzeyleri yüksek bulundu , bu değerlerde de istatiksel yönden anlamlı farklılık saptanmadı. Bu markırların GDM gelişimindeki rollerine ilişkin daha geniş serili çalışmalara ihtiyacımız vardır.