Gebelerde görülen havayolu değişikliklerinin ultrasonografi ile değerlendirilmesi

Gebelik süresince özellikle progesteron artışına bağlı olduğu düşünülen ve son trimestirde daha belirgin hale gelen periferik ödem tablosu görülmektedir. Bu ödem tablosu üst havayolunda daizlenebilmektedir. Preoperatif havayolu değerlendirmesinde kullandığımız rutin testlerin sonuçları, gebelik başında gebelik öncesi döneme göre benzer bulunabilmekte iken, son trimestirdedeğişebilmektedir. Biz çalışmamızda üst havayolu değerlendirmesinde rutin kullanılan testler ile üst havayolu ultrasonografisinde yaptığımız 3 ölçümün (cilt-hyoid kemik, cilt-epiglot, cilt-anterior komissür) arasında ilişki olup olmadığını araştırdık. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Yerel Etik Kurulu'ndan onay alındı. Kadın Hastalıkları ve Doğum kliniğince gebelik tanısı konan 60 olgu çalışmaya dahil edildi Çalışmaya dahil olacak gebeler ilk değerlendirme tarihinde, aydınlatılmış onam formlarının içeriği kendilerinin anlayabileceği dille anlatılarak gönüllü olarak onamları alındı. Çalışmaya dahil olma kriterleri: 18-45 yaş arası kadın olmak, gebelik tanısını almış olmak, mevcut gebeliğin ilk değerlendirme esnasında 10 haftadan büyük olmaması idi. Daha önceden zor havayolu öyküsü olanlar, havayolunda anatomiyi bozacak cerrahi geçirmiş olanlar, ilk değerlendirmede gebelik haftası 10 haftanın üzerinde olanlar çalışma grubuna alınmadı.9 gebe olgu ayfınlatılmış gönüllü onam formu içeriği anlatıldıktan sonra ultrasonografi yapılmasını kabul etmediği için çalışma dışı bırakıldı. Araştırma verileri bilgisayar ortamında ve SPSS 15.0(Statistical Package for Social Sciences) istatistik programı kullanılarak değerlendirildi. Tanımlayıcı istatistiklerde sayı ve yüzde dağılımları gösterildi, ortalama ± standart sapma verildi. Olgulara 4 ayrı dönemde (6-10hf, 16-20.hf, 26-30.hf, 34.haftadan sonra) üst havayolu ölçümleri (cilt-hyoid kemik arası mesafe, cilt-epiglot arası mesafe, cilt-anterior komissür arası mesafe) yapıldı. 1.dönemde modifiye mallampati skoru, üst dudak ısırma testi, Wilson risk skoru, mandibular 50 protrüzyon derecesi de bakıldı. Modifiye mallampati skoru tekrarlayan ölçümlerde de kaydedildi. Ölçümler sonucunda modifiye mallampati skoru düşük (1-2) iken yüksek (3-4) çıkan olguların VKİ değerlerinin mallampati skorunda kategorik olarak değişim göstermeyenlere göre anlamlı derecede yüksek olduğu görüldü (p=0,002). TMM-SMM arasında zayıf derecede korelasyon bulundu ve istatistiksel olarak anlamlı bulundu (r=0,308, p=0,017). Ultrasonografi ölçümlerinden cilt-hyoid arası mesafe ile cilt-epiglot arası mesafenin korele bir şekilde ilerlediği görüldü (r=0,509, p<0,001). Olgular MMS ilk ve son ölçümde alınan değerlerin düşük (1-2) ya da yüksek(3-4) çıkması şeklinde iki gruba ayrıldığında, 2 grup arasında TMM, SMM, Wilson risk skorları, ultrasonografi ile baktığımız 3 ölçüm (Cilt-epiglot arası mesafe, cilt-hyoid kemik arası mesafe, cilt-anterior komissür arası mesafe) bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir fark görülmedi. MMS skoru ilk ölçümde düşük (1-2) iken son ölçümde yüksek (3-4) hale gelen olgular, skoru değişmeyen olgularla karşılaştırıldığında bunların da TMM, SMM, Wilson risk skorları, ultrasonografi ile baktığımız 3 ölçümü (Cilt-epiglot arası mesafe, cilt-hyoid kemik arası mesafe, cilt-anterior komissür arası mesafe) arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark görülmedi. Sonuç olarak gebelerde üst havayolu değerlendirilmesinde ultrasonografi kullanımının rutin olarak kullanılan üst hava yolu değerlendirme testlerine ek olarak kullanılmasının faydalı olabileceği ve bu ölçümlerin birbirinden bağımsız olduğu düşünüldü. Ancak bu konuda büyük olgu serilerinde daha ileri çalışmalara gereksinim olduğu kanısına varıldı.