Gebelerin gestasyonel diyabet taraması için yapılan oral glikoz tolerans testine yönelik bilgi ve tutumlarına, poliklinik bekleme alanında gerçekleştirilen video gösteriminin etkisi

GİRİŞ VE AMAÇ: Gestasyonel diyabet (GDM) tarama ve erken tanısında en faydalı sonucu oral glikoz tolerans testi (OGTT) sağlamaktadır. Son yıllarda gebelerde OGTT reddinin yaygınlaştığı dikkat çekmektedir. Bu çalışmanın amacı, poliklinik bekleme alanında GDM ve OGTT hakkında video gösterimi yapılmasının, gebelerin GDM ve OGTT hakkındaki bilgi düzeyi ve tutumuna etkisini araştırmaktır. YÖNTEM: Deneysel türdeki bu çalışmanın örneklemi, Sakarya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum polikliniğine başvuran ≤24 haftalık gebelerden oluşturuldu. 400 katılımcı 2 grup şeklinde çalışmaya dahil edildi. GDM ve OGTT hakkındaki bilgi düzeyi, OGTT yaptırmaya yönelik tutum ve olumsuz tutum bildirenlerde bu tutumun nedenlerini öğrenmeyi amaçlayan bir anket hazırlandı. GDM ve OGTT hakkında bilgiler içeren videonun gösterimi başlatılmadan önce kontrol grubuna; video gösterimi başlatıldıktan 1 ay sonra müdahale grubuna anket uygulandı. Katılımcılara video izlemeleri konusunda özel bir yönlendirme yapılmaması nedeniyle müdahale grubunda hem video izleyen hem de izlemeyen katılımcılar yer aldı. Gruplardan elde edilen veriler istatistiksel olarak değerlendirilerek karşılaştırıldı. BULGULAR: Müdahale grubunda video izleyenlerin oranı %56,5 (n=113) bulundu. Video izleme durumunun, GDM ve OGTT hakkındaki bilgi düzeyinin artışı ile anlamlı ilişkisi saptandı (p<0,05). OGTT yaptırmaya yönelik olumlu tutum oranı kontrol grubunda %28, müdahale grubunun tamamında %35, müdahale grubundaki video izleyenlerde %43,4 olarak bulundu ve video izleyenlerde OGTT'ye yönelik olumlu tutum oranının diğer gruplara göre anlamlı farkla yüksek olduğu saptandı (p<0,05). Her iki grupta en sık bildirilen OGTT reddi nedeninin "bebeğin zarar göreceği düşüncesi" olduğu tespit edildi. Her iki grupta "şeker yükleme testi" isimlendirmesini rahatsız edici bulmayanlarda ve önceki gebelikte GDM öyküsü olanlarda OGTT yaptırmaya yönelik olumlu tutumun anlamlı farkla yüksek olduğu saptandı (p<0,05). SONUÇ: Poliklinik bekleme alanında GDM ve OGTT hakkında bilgiler içeren video gösterimi yapılmasının, OGTT yaptırmaya yönelik tutumu olumlu yönde etkilediği ve GDM hakkında bilgi düzeyi ve farkındalığı artırmaya yardımcı olduğu anlaşılmaktadır.