Gebeliğin beden ve genital algı ile cinsel işlevler üzerine etkisinin ortaya konulması

Amaç: Biz bu çalışma ile öncelikle, ilk gebeliğin kadın cinsel işlevleri üzerine olan etkisini ve gebelik süresi boyunca gösterdiği değişimi ortaya koymayı amaçladık. İkincil olarak, pelvik taban işlevleri, beden algısı ve genital benlik imajının, ilk gebelik boyunca gösterdiği değişimlerin her birinin, kadın cinsel işlevleri üzerine etkilerini araştırmayı hedefledik Gereç ve Yöntem: Prospektif longitudinal kontrollü olarak tasarlanan bu çalışmaya Ankara Üniversitesi, Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Gebe Polikliniği'ne 2021 Nisan-2022 Ağustos ayları arasında takipli primigravid gebeler (n=330) ve kontrol grubu olarak Ankara Üniversitesi, Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Jinekoloji Polikliniği'ne başvuran daha önce gebe kalmamış cinsel aktif kadınlar (n=130) dahil edilmiştir. Araştırmaya katılan gönüllülerin sosyo-demografik ve klinik özelliklerine ilişkin çalışma takip formları, yaş, boy, kilo, vücut kitle indeksi, meslek, eğitim durumu, alışkanlıkları, öz ve soy geçmişine ait özellikler, cinsel ilişkilerinin eşleriyle ilgili özelliklerine dair veriler kaydedilmiştir. Kontrol grubu olan daha önce gebe kalmamış kadınların beden algısı, genital benlik imajı, pelvik taban fonksiyonları ve cinsel işlevleri analiz edilip primigravid gebe grubunun ilk trimester ölçümleri ile karşılaştırılmıştır. Gebelikte her üç trimester için saptanan tüm ölçümlerin trimesterler arası farklılığı analiz edilip, cinsel işlevlerin trimesterler arası farklılığı ortaya konmuş ve gebelik boyunca her trimester için ölçülen beden algısı, genital benlik imajı ve pelvik taban fonksiyonlarının cinsel işlevlere olan etkisi her trimester için ayrı ayrı analiz edilmiştir. Gönüllü olup çalışmaya dahil edilen primigravid gebelerde her üç trimesterde ve kontrol grubu olan cinsel aktif daha önce hiç gebe kalmamış gönüllülerde beden algısını, kadın genital benlik imajını, pelvik taban fonksiyonlarını ve cinsel işlevleri değerlendirmek için sırasıyla; beden algısı ölçeği (Body-Cathexis Scale; BCS), kadın genital benlik imajı ölçeği (The Female Genital Self-Image Scale; FGSIS), pelvik taban bozukluk envanteri (Pelvik Floor Distress Inventory-Short Form; PFDI-20), kadın cinsel işlev indeksi (Female Sexual Function Index; FSFI) anketlerinin türkçeye valide edilmiş formları doldurtulmuştur. Bulgular: FSFI skoru, primigravid gebe grubunda, kontrol grubuna göre bozulmuş olarak izlenmiştir ve FSFI skorları, gebeliğin tüm trimesterlerinde azalmıştır (sırasıyla p<0,001, p<0,001, p<0,001, p<0,001). İlk gebelikte beden algısının birinci trimesterde azaldığı, ikinci trimesterde hafif arttığı ve üçüncü trimesterde tekrar düştüğü (p<0,001), genital benlik imajının anlamlı bir fark göstermediği (p=0,859), PFDI-20 skorlarının da gebelik ilerledikçe yükseldiği gözlemlenmiştir( p=0,004). Birinci ve ikinci trimesterde cinsel işlevlerin beden algısı, genital benlik imajı ve PFDI-20 ile ilişkili olduğu (beden algısı için p<0,001, p=0,001; genital benlik imajı için p=0,003, p=0,001; PFDI-20 için p<0,001, p=0,046); üçüncü trimesterde sadece beden algısı ile ilişkili olduğunu tespit edilmiştir (p=0,010). Sonuç: Cinsel işlevler ilk gebelikten olumsuz etkilenir. Çalışmamızda ilk gebelik sürecinde meydana gelen beden algısı, genital benlik imajı ve pelvik tabanın fonksiyonlarının değişiminden cinsel işlevlerin etkilendiği tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler: Gebelikte cinsel işlevler, Beden algısı, Genital benlik imajı, FSFI, PFDI-20