Gebelik ve doğum sonrası dönemde anne bebek bağlanması ve annelerin kaygı düzeyleri

Bu araştırma, gebelik ve doğum sonrası dönemde anne-bebek bağlanması ve annelerin kaygı düzeylerinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı prospektif olarak yapıldı. Araştırmanın evrenini, Düzce iline bağlı bir Aile Sağlığı Merkezi'nde bulunan gebeler, örneklemini ise Ocak 2018-Şubat 2019 tarihleri arasında gebeliğin 20-36. haftalar arası çalışma protokolüne uygun 110 gebe oluşturdu. Çalışmaya dahil edilen gebelere doğum öncesi, doğum sonrası ilk hafta ve doğum sonrası üçüncü ay olmak üzere üç kez ölçek uygulaması yapıldı. Araştırma verileri, annelerin kişisel, mesleki, ailevi, gebelik özelliklerini kapsayan Tanıtıcı Bilgi Formu, Prenatal Bağlanma Ölçeği (PBÖ), Anne-bebek Bağlanma Ölçeği (ABBÖ), Maternal Bağlanma Ölçeği (MBÖ) ve Durumluk-sürekli Kaygı Ölçeği aracılığı ile toplandı. Verilerin analizinde, sıklık, ortalama, pearson ve spearman korelasyon analizi, student-t testi, tek yönlü varyans analizi (anova) ve Tukey HSD testleri kullanıldı. Yapılan istatistiksel analiz sonuçlarına göre; araştırmaya katılan gebelerin %33,6'sı (n:37) 25-29 gebelik haftasında, %40,0'ı (n:44) 26-30 yaşında, %38,2 i (n:31) üniversite mezunu ve %57,3'ü (n:63) çalışmamaktadır. Doğum öncesi ve sonrası bağlanma ölçekleri arasında orta düzeyde pozitif yönde (r=0,574; p<0,001) anlamlı doğrusal bir ilişki olduğu bulundu. Gebelerin doğum öncesi kaygı düzeyi en yüksekken doğum sonrasında; ilk hafta ve üçüncü ayındaki değerlendirmelerde azaldığı saptandı (p<0.05). Aynı zamanda gebelerin yaş, eğitim durumu, çalışma durumu, aylık gelir durumu, sigara içme gibi demografik özellikleri ve uyku sorunu yaşama durumunun prenatal, anne-bebek, maternal bağlanma ve durumluk-sürekli kaygı ölçeklerinin puan ortalamaları üzerinde etkili olduğu görülmektedir (p<0.05). Özellikle toplum ruh sağlığı kapsamında gebelik ve doğum sonrası dönemde ailelerin bebekle bağlanma açısından takip edilmesi, koruyucu ruh sağlığı hemşirelerinin bu alanda görevlendirilmesi önerilebilir. Anahtar kelimeler: Anne-Bebek Bağlanması, Kaygı, Koruyucu Ruh Sağlığı Hemşireliği, Gebelik, Doğum Sonrası Dönem.