Gebelikte aile içi şiddet ve postpartum depresyon ilişkisi; manisa örneği

Gereç Yöntem: Araştırma prospektif kohort türünde bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini Manisa kent merkezinde yaşayan gebeler oluşturmaktadır(n=1149).Örnek büyüklüğünü belirlemede Open Epi Calcultor programı kullanılarak toplumumuzdaki gebelere aile içi şiddet %10 (TC Kadına şiddet araştırması, 2008), yanılma payı %3, 0.05 yanılgı düzeyinde, %80 güçle 289 olarak belirlendi. Çalışmanın verileri 01.06.2013- 15.01.2014 tarihleri arasında toplandı.. Verilerin toplanmasında bireylerle ev ziyareti yapılarak yüz yüze görüşme tekniği kullanıldı. Gebelere önce sosyodemografik anket formu ve kadın şiddet anketi uygulandı. Aynı kadınlara doğum sonrası 4-6 hafta sonrası dönemde tekrar ev ziyareti yapılarak Edinburgh Postpartum Depresyon anketi uygulandı.. Araştırmanın verilerinin toplanmasında üç anket formu kullanıldı; sosyodemografik bilgi formu, "Çok Ülkeli Kadın Sağlığı ve Aile İçinde Kadına Yönelik Şiddet Anketi", Eddinburgh Postpartum Depresyon Ölçeği (EPDÖ) kullanılmıştır. Araştırmanın istatistiksel analizleri SPSS 15.00 paket programında yapılmıştır. Çalışma verileri değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel ve niteliksel verilerin tekli analizlerde bağımsız değişkenler ve şiddet arasındaki ilişkileri değerlendirmek için ki-kare istatistiksel analiz yapılmıştır. Daha sonraki aşamada tekli analizlerde istatistiksel olarak farklı bulunan değişkenler (%95 güven aralığı) lojistik regresyon analizi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Gebelerin yaş dağılımı 26,53±5.20 (16-41) , eğitim durumu %35,3 ilkokul (1. Kademe), çalışan gebe oranı ise %19,3 ve %98'inin sosyal güvencesi bulunmaktaydı. Çalışmada gebelerin %10,7'si fiziksel şiddet (n=32), %3,3'ü cinsel şiddet (n=10), %11,3'ü (n=34) fiziksel veya cinsel şiddet, %21,7'si (n=65) duygusal şiddet, %11,3'ü (n= 34) ekonomik şiddette maruz kaldığı belirlenmiştir. Yapılan çoklu regresyon sonucunda Fiziksel şiddet; geniş ailelerde, yaşayan çocuğu olanlarda, eş korkusu olanlarda, yaralanan kadınlarda diğerlerine göre daha fazla görüldüğü belirlenmiştir. Cinsel şiddet; sosyal güvencesi olmayanlarda, 10 yıl üstü evliliklerde, düşük eş eğitimi olanlarda, kötü sağlık algısı olanlarda, eşi yöntem kullanımı engel olanlarda ve yaralanan kadınlarda daha fazla olduğu belirlenmiştir. Fiziksel veya cinsel şiddet; 10 yıl üstü evliliklerde, eş korkusu olanlarda, yaralanan kadınlarda daha fazla olduğu saptanmıştır. Duygusal şiddet; geniş aile, düşük eş eğitimi, eş korkusu olanlarda ve yaralanan kadınlarda daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Ekonomik şiddet; sosyal statüsü düşük, yaşayan çocuğu olan kadınlarda daha fazla olduğu belirlenmiştir. Çalışmada gebelerin %23,7'sinde postpartum depresyon görülmüştür. Yapılan çoklu analizlerde Doğum sonrası depresyon ile şiddet, evde yaşayan kişi sayısı, nikah türü, eş eğitimi, eş korkusu, yaralanma arasında istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Sonuç: Çalışmanın birinci önemli bulgusu gebelerde fiziksel veya cinsel şiddet oranının %11,7 olmasıdır. İkinci önemli bulgusu postpartum depresyon oranının %23,7 olmasıdır. Çalışmanın üçüncü önemli bulgusu ise gebelikte aile içi şiddet gören kadınların %50,5 'inde postpartum depresyon bulunmasıdır. Öneriler: Kadına yönelik şiddet vakalarının açığa vurulması, tedavi, destek ve rehabilitasyonun sağlanmasının yanında, şiddeti azaltma, engelleme, koruma ve erken müdahaleyi sağlayarak şiddet içermeyen bir toplumda yaşamayı sağlamada sağlık çalışanlarına önemli görevler düşmektedir. Aile sağlığı merkezlerinde çalışan ebe/hemşirelerin ev ziyaretleri sırasında doğum yapmış anneleri bir yıl boyunca doğum sonrası depresyon açısından izlemesi önerilebilir. Anahtar Kelimeler: Aile içi şiddet, Gebelik, Postpartum depresyon