Gebelikte sağlıklı yaşam davranışlarının depresyon üzerine etkisinin incelenmesi

Gebelik, kadının biyopsikososyal açıdan önemli değişimler yaşadığı ve sağlıklı yaşam davranışları ile ruhsal durumun gebelik sonuçlarını doğrudan etkilediği kritik bir dönemdir. Bu bağlamda, gebelikte sağlıklı yaşam davranışları ile depresyon arasındaki ilişkinin incelenmesi önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı gebelikte sağlıklı yaşam davranışları, depresyon belirtileri, etkileyen faktörler ve aralarındaki ilişkinin belirlenmesidir. Çalışma Manisa ilinde bir devlet hastanesinin Non Stress Test Polikliniğine başvuran 373 gebe ile yürütülmüştür. Veriler kadınların tanıtıcı özellikleri soru formu, Gebelikte Sağlıklı Yaşam Davranışları Ölçeği (GSYDÖ) ve Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) ile toplanmıştır. Araştırmada GSYDÖ toplam puan ortalaması 116,7±11,1'dir. GSYDÖ toplam puan ortalaması kadınların ve eşlerinin eğitim düzeyi yüksek olan, çekirdek ailede yaşayan, doğum yapmayan ve çocuğu olmayanlarda yüksek belirlenmiştir. Bununla birlikte, beslenmelerine dikkat eden, gebeliğinde egzersiz yapan ve gebelikten önce düzenli jinekolojik muayeneye giden kadınlarda GSYDÖ toplam puan ortalaması yüksektir. Eşi ile ilişkisi çok iyi olduğunu ifade eden kadınların GSYDÖ toplam puan ortalaması istatistiksel anlamlı yüksek bulunmuştur (p<0,05). Araştırmada gebelerin BDÖ puan ortalaması 11,7±6,5 olup, %62,7'sinde minimal düzeyde depresyon bulunmuştur. Çalışmada düşük eğitim düzeyine sahip eşi olan, beş yıl ve üzeri evli olan, eşi ile ilişkisi orta olduğunu ifade eden kadınların BDÖ'nden yüksek puan almışlardır. İstemeyerek gebe kalan, ölü doğum öyküsü olan, gebelikte sağlıkla ilgili eğitim almayan ve gebeliği süresince egzersiz yapmayanların BDÖ puan ortalaması istatistiksel anlamlı olarak yüksektir (p<0,05). Çalışmada kadınların BDÖ puanları ile GSYDÖ puanları arasında negatif ve orta düzeyde korelasyon belirlenmiştir (r=-0,317, p<0,001). Araştırma bulguları sağlıklı yaşam davranışları olan kadınlarda depresyon semptomlarının daha az görüldüğünü göstermektedir. Bu nedenle, bu davranışların antenatal bakımda vurgulanması önem taşımaktadır.