Geçici barınma ünitelerinin termal konfor şartlarının içinde bulunduğu yerleşim şeması üzerinden analiz edilmesi

Afetler insan yaşamının doğal akışını ansızın sekteye uğratarak maddi ve manevi pek çok kayba sebebiyet vermektedir. Afetlerin yıkıcı etkileri kendilerini en çok barınma mekânlarında göstermektedir. Afet sonrası süreçte kullanılan geçici barınma ünitelerinde, afetzedelerin en temel gereksinimi olan barınma ihtiyacı cevap bulurken geride kalan birçok ihtiyaç göz ardı edilmektedir. Bu ihtiyaçların en önemlilerinden biri, geçici barınma ünitelerinde süresi 6 ay ile 3 yıl arasında değişen konaklama süreleri boyunca afetzedelerin termal konfor ihtiyacının karşılanması durumudur. Afetzedeler için, afetin yıkıcı sonuçları beraberinde zorlu kış soğuğuna ve bunaltıcı yaz sıcağına karşı bireysel çözüm arayışlarını getirmektedir. Günümüzde kullanılan mevcut geçici barınma üniteleri, belirli birtakım standartlar çerçevesinde yan yana getirilerek bir geçici yerleşim alanı kurulmaktadır. Bu oluşum mantığının temel noktasını, genel itibariyle belirlenmiş alan içerisine olabildiğince çok sayıda geçici barınma ünitesini sığdırabilmek oluşturmaktadır. Bu durum da iklimsel verilerin göz ardı edilerek termal açıdan konforsuz yaşam alanlarının gelişimine sebebiyet vermektedir. Dünyada ve ülkemizde, geçici yerleşim alanlarının iklimsel açıdan duyarlı hale getirilmesine ilişkin birçok yönerge bulunmasına rağmen sahada bu çağrı hala yanıt bulamamaktadır. Literatürde geçici barınma ünitelerinde termal konfor şartlarının sağlanmasına yönelik pek çok çalışma bulunmaktadır. Ancak bu çalışmaların ekseriyeti tek bir barınma hacmi üzerinedir. Bu bağlamda literatürde geçici barınma ünitelerinde termal konforun sağlanmasının içerisinde yer aldığı yerleşim şeması ile ilişkisine yönelik yapılmış herhangi bir çalışmaya rastlanamamıştır. Yapılan bu tez çalışmasında; geçici barınma ünitelerinde termal konfor şartlarının sağlanması mevcutta uygulanan yerleşim şeması ve öneri olarak geliştirilen yerleşim şemaları üzerinden sayısal olarak analiz edilmiştir. Sayısal analizler Ansys Fluent R1 programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Elde edilen simülasyon çıktıları PMV ve PPD termal konfor indekslerinin hesaplanmasında kullanılmıştır. Geliştirilen yerleşim şeması önerileri ve geçici barınma ünitesinde bulunan tüm açıklıkların havalandırmada aktif kullanılmasının termal iyileştirmeler sağladığı görülmüştür. Standart yerleşim şeması düzenine göre (5,40 PMV ve %100 PPD), geliştirilen senaryolarda (3,50 PMV ve %100 PPD) %35,18'lik bir termal iyileşme sağlanmıştır. Ancak termal konfor düzeyi değişmeden kalmıştır. Gerçekleştirilen simülasyon çalışmaları ışığında ulaşılan verilerde, geliştirilen yerleşim şeması önerilerinin geçici barınma ünitelerinde iç ortam termal konfor şartlarının iyileştirilmesinde yeterli düzeye ulaşamadığını ancak pasif yöntemlerin geliştirilmesiyle termal konfor düzeyinin arttırılabileceğini göstermiştir.