Geçici koruma altındaki ortaokul öğrencilerinde akran zorbalığının çeşitli değişkenlere göre incelenmesi

Bu çalışmada, geçici koruma altındaki ortaokul öğrencilerinin çeşitli değişkenlere (cinsiyet, sınıf düzeyi, Türkçe bilme seviyesi, ders başarısı, anne ve babanın eğitim düzeyi evde şiddet olaylarına şahit olma sıklığı, sosyoekonomik durum) göre zorbalık yapma eğilimleri ile zorbalığa maruz kalma eğilimleri incelenmiştir. Araştırmada ilişkisel tarama modeli uygulanmıştır. Geçici koruma altındaki öğrencilerin sosyodemografik değişkenlerini belirlemek amacıyla kişisel bilgi formunu doldurmaları istenmiştir. Öğrencilerin zorbalık yapma ve zorbalığa uğrama eğilim düzeylerini belirlemek için "Akran Zorbalığı Belirleme Ölçeği Ergen Formu" Batman İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı 9 farklı ortaokulda eğitim gören geçici koruma altındaki 300 öğrenciye uygulanmıştır. Kişisel bilgi formu ve ankete ait veriler SPSS programı ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, öğrencilerin zorbalığa maruz kalma eğilimi ve alt boyutlarına yönelik ortalama değerlerin dağılımı incelendiğinde araştırmaya katılan geçici koruma altındaki öğrencilerin zorbalığa maruz kalma eğilimlerinde en yüksek ortalama değerin 'Dışlama' alt boyutuna ait olduğu, bunu sırasıyla 'Sözel zorbalık, fiziksel zorbalık, söylenti çıkarma ve yayma, eşyalara zarar verme, cinsel zorbalık' takip etmektedir. Zorbalık yapma eğilimlerinde ise en yüksek ortalama değerin 'Fiziksel zorbalık' alt boyutuna ait olduğu, bunu sırası ile 'Dışlama, sözel zorbalık, söylenti çıkarma ve yayma, eşyalara zarar verme, cinsel zorbalık' takip etmektedir. Öğrencilerin cinsiyet, sınıf düzeyi, Türkçe bilme seviyesi, ders başarısı, anne ve babanın eğitim düzeyi evde şiddet olaylarına şahit olma sıklığı, sosyoekonomik durum değişkenlerine göre, zorbalığa maruz kalma ve zorbalık yapma eğilimleri genel ve alt boyutlarına ilişkin elde edilen bulgular, öğrencilerin akran zorbalığı durumlarının başka çalışmalar ile olan benzerliği ve farklı yönleri sebepleri ile birlikte yorumlanıp değerlendirilmiştir. Bu çalışmada öğrencilere uygulanan 'Akran Zorbalığı Belirleme Ölçeği Ergen Formu' ile aynı formu uygulayan diğer çalışmaların sonuçları ile genel anlamda benzerlik göstermektedir. Son olarak yapılan çalışmada elde edilen bulgu ve sonuçlara ilişkin çözüm önerileri sunulmuştur.