Geçmişten bugüne akustik miras değeri olan seslerin işitsel peyzaj yaklaşımıyla belirlenmesi : Ankara Atpazarı meydanı örneği

Bu çalışma, geçmişten günümüze akustik miras değeri taşıyan seslerin belirlenmesine yönelik kuramsal ve yöntemsel bir çerçeve sunmayı ve bu çerçeveyi Ankara'nın tarihsel kent dokusundaki önemli odaklarından biri olan Atpazarı Meydanı örneğinde uygulamayı amaçlamaktadır. Literatür taraması ve mevcut yöntemlerin incelenmesiyle oluşturulan yaklaşım, iki aşamalı bir yapıdadır: İlk aşamada, 13–20. yüzyıllar arasındaki tarihsel sesler, yazılı-görsel belgeler, sözlü tarih kaynakları ve kültürel bellek çalışmaları üzerinden Peirce'in göstergebilimsel yöntemiyle analiz edilmiş; elde edilen bulgularla Schafer'in işitsel peyzaj yaklaşımı doğrultusunda sembol sesler belirlenmiştir. İkinci aşamada ise günümüz ses ortamı saha gözlemleri ve yarı yapılandırılmış anketlerle incelenmiştir. Araştırma bulguları, Atpazarı Meydanı'nın geçmişte ticaret, üretim ve toplumsal etkileşimle şekillenen zengin bir işitsel kimliğe sahip olduğunu, ancak bu kimliğin kentsel dönüşüm süreçleriyle büyük ölçüde değişime uğradığını ortaya koymuştur. Çalışma, tarihsel ve güncel işitsel verilerin göstergebilimsel analiz, işitsel peyzaj yaklaşımı, saha gözlemleri ve kullanıcı deneyimlerine dayalı anketlerle bütüncül biçimde değerlendirilmesinin, akustik mirasın belirlenmesi için kullanılabilecek bir yöntemsel yaklaşım sunduğunu ortaya koymaktadır. Anahtar Sözcükler: İşitsel peyzaj, Akustik miras, İşitsel kimlik, Ankara Atpazarı Meydanı.