Gelecek arazi kullanım modellerinin yağış-akış ilişkisi içerisinde değerlendirilmesi: Nilüfer Çayı Havzası örneği (Bursa)

Bu çalışma değişen arazi kullanımına bağlı olarak Nilüfer Çay'ı havzasında değişen hidroloji parametreleri olan pik akış, ortalama akış ve yüzeysel akış değerleri değerlendirilmiştir. Çalışmanın ilk aşamasında Terrset programıyla temel altlık arazi kullanımları için: 1989 ve 1999 yıllarına ait Landsat-5 uydu görüntülerinin ön işlem ve ardından piksel tabanlı ve obje tabanlı sınıflama metotlarının birlikte kullanılması sonucu elde edilmiştir. Ardından model doğruluğu sağlamak amacıyla 2009 yılı ve 2019 yılı arazi kullanım projeksiyonları üretilerek referans görüntüler ile kıyaslanmıştır. Hata matrisleri belirlenmiştir. Tüm yıllar için doğruluk oranı %85.78'in altına düşmemiştir. Model güvenirliği sağlandıktan sonra SWAT modelinde kullanılacak dönemlere uygun olacak şekilde gelecek arazi kullanım projeksiyonları üretilmiştir. Referans yılı olan 1971-2000 dönemi için 2009 arazi kullanımı, 2020-2049 yakın gelecek dönemi için ise 2029 arazi kullanımı, 2070-2099 uzak gelecek için ise 2070 arazi kullanımı kullanılmıştır. Ardından referans arazi kullanımı kullanılarak üretilen 2020-2049 yakın gelecek ile 2029 arazi kullanımı kullanılarak elde edilen 2020-2049 yakın geleceğe ait pik akış, ortalama akış ve yüzeysel akış değerleri kıyaslanmıştır. Sonuçlar karşılaştırıldığında, göze çarpan özelik tüm akış değerlerinde arazi kullanımının değişimi ile birlikte artış elde edilmesidir. Bu artış en fazla pik akış değerlerine yaşanmıştır. Bu iki farklı arazi kullanımın alt havzalar üzerinde ki yansıma değerleri de karşılaştırılmıştır. Orman ve yarı doğal alanların büyük yer kapladığı bazı alt havzalarda değişen arazi kullanımına bağlı olarak ortalama akış değerlerinin düştüğü gözlemlenmiştir. 2009 arazi kullanımı kullanılarak üretilen 2070-2099 uzak gelecek, 2029 arazi kullanımı kullanılarak üretilen 2070-2099 uzak gelecek ve son olarak 2070 arazi kullanımı kullanılarak üretilen 2070-2099 uzak gelecek dönemlerine ait havza hidrolojisi parametreleri olan pik akış, ortalama akış ve yüzeysel akış değerleri de karşılaştırılmıştır. Tüm çıktılarda değer artışı yaşandığı elde edilmiştir. Bu değerler arasında ki fark en fazla pik akış değerlerinde gözlenmiştir. Sonuç olarak değişen arazi kullanımın bağlı olarak havza hidroloji parametreleri incelenmiştir. Hidroloji çalışmalarında sabit tutulan arazi kullanım parametresine bağlı olarak oluşabilecek yanılgıların gösterildiği bir çalışma olmuştur.