Geleneksel makyajdan çağdaş makyaj sanatı tekniklerine: Sahne temsilleri üzerinden bir analiz (Hürrem Sultan, Türkan Şoray ve Turkısh Delıght örneği)

Bu araştırma, geleneksel makyaj uygulamalarından çağdaş makyaj sanatına kadar uzanan dönüşüm sürecini, sahne temsilleri bağlamında estetik, tarihsel ve kültürel boyutlarıyla incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında, Türkiye'nin kültürel belleğinde simgesel değere sahip üç figür – Hürrem Sultan, Türkan Şoray ve Turkish Delight – seçilmiş; bu figürlerin makyaj teknikleri, kullanılan malzemeler, renk anlayışları ve temsiliyet biçimleri karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Araştırma, makyajın yalnızca bireysel estetik bir tercih olmadığını; aynı zamanda toplumsal cinsiyet rolleri, kültürel kodlar ve dönemsel ideolojilerle örülü çok katmanlı bir temsil biçimi olduğunu ortaya koymaktadır. Hürrem Sultan figüründe geleneksel estetik anlayış ve doğallık ön plandayken Türkan Şoray'da Yeşilçam sinemasına özgü dramatik ama zarif bir makyaj anlayışı öne çıkmaktadır. Turkish Delight karakterinde ise postmodern estetik, dijital kimlik ve cinsiyet performansı temelli abartılı ve politik makyaj tercihleri gözlemlenmektedir. Araştırma, nitel araştırma yöntemi çerçevesinde tematik analiz tekniğiyle desenlenmiş; görsel, yazılı ve dijital içerikler doküman incelemesi yöntemiyle analiz edilmiştir. Bulgular, yedi ana tema altında (Estetik ve Renk, Makyaj Teknikleri, Temsiliyet, Dönemsellik, Anlatı Bağlantısı, Simgesellik ve Geleneksel–Çağdaş Karşıtlığı) yapılandırılmıştır. Sonuç olarak çalışma, makyajın tarihsel süreçte yalnızca yüzeysel bir estetik uygulama değil, bireysel kimliğin, kültürel aidiyetin, toplumsal normların ve sanatsal anlatımın dönüştürücü bir aracı olduğunu göstermektedir. Makyaj; sahne sanatlarında karakter yaratımına katkı sunan, sinema ve medyada kadın temsillerini biçimlendiren, dijital çağda ise kimliğin estetikle yeniden üretildiği çok katmanlı bir anlatı formu hâline gelmiştir. Bu bağlamda çalışma, makyajın kültürel temsiller içindeki yerini görünür kılmakta ve sanat, medya ile toplumsal cinsiyet araştırmaları alanlarına katkı sunmaktadır. Anahtar Sözcükler: Geleneksel Makyaj, Çağdaş Makyaj, Hürrem Sultan Makyajı, Türkan Şoray Makyajı, Turkish Delight Makyajı