Geleneksel ve taban izolatörlü betonarme yapıların yapısal performans ve malzeme kullanımı üzerindeki etkileri

Deprem etkisi altındaki yapıların güvenliğini artırmak amacıyla geliştirilen sismik izolasyon sistemleri, özellikle yüksek sismik risk taşıyan bölgelerde önemli bir tasarım seçeneği haline gelmiştir. Bu tez çalışmasında, kurum onayından geçmiş ve imalatı gerçekleştirilmiş bir betonarme yapının sismik izolatörlü ve izolatörsüz iki farklı tasarımı analiz edilerek karşılaştırmalı bir değerlendirme sunulmuştur. Aynı geometriye sahip yapı modelleri için modal analiz, deprem etkisi altındaki deplasman, kat öteleme oranları ve taban kesme kuvvetleri gibi performans parametreleri incelenmiş; ayrıca beton ve donatı miktarı gibi yapısal malzeme ihtiyaçları analiz edilmiştir. Yapısal analiz ve modelleme işlemleri, lisanslı olarak temin edilen ideCAD Statik v11 ve ETABS 20 programları kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda hem izolatörlü hem de geleneksel tasarımlar aynı analiz parametreleri altında değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlar, sismik izolatör kullanımının yapının deprem performansını anlamlı ölçüde artırdığını ve üst yapıdaki talepleri azalttığını ortaya koymuştur. Başlangıç maliyetlerinin izolatörlü sistemde daha yüksek olmasına rağmen, donatı ve beton miktarındaki azalmalar ile birlikte değerlendirildiğinde, uzun vadede ekonomik avantaj sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Gerçek bir yapı üzerinden yürütülen bu uygulama, benzer mühendislik projeleri ve yatırım kararları için önemli teknik ve ekonomik göstergeler sunmaktadır.