Gelişmekte olan ülkelerde çocuk çalıştırılması ve mücadele stratejileri

Günümüzde Dünya'da milyonlarca çocuk çeşitli gerekçelerle çalıştırılmaktadır. Ancak, bir toplumun gelişebilmesi, ancak o toplumdaki çocukların eğitim alarak yetişmelerine bağlıdır. Çocuklar çalıştırılarak ve eğitim gibi birçok etkinlikten uzaklaştırılarak, hem kendi gelişimleri hem de bulundukları toplumun gelişimi olumsuz yönde etkilenmektedir. Bu anlamda çocukların çalıştırılması ulusal ve uluslararası düzenlemelere konu olan ve mücadele stratejileriyle çözümlenmesi istenilen bir sorundur.Dünya'da çocuklar tehlikeli işler de dahil olmak üzere her türlü işlerde çalıştırılmaktadır. Küresel ölçekte bakıldığında özellikle az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde yaygın olan bu sorunun farklı boyutlarda birçok nedeni bulunmaktadır. Bu bağlamda, çocukların çalıştırılmasının temel nedenlerine bakıldığında; işgücü piyasasındaki yapısal değişimler, gelir dağılımındaki adaletsizlik, işsizlik ve yoksulluk gibi ekonomik nedenlerin yanında; geleneksel yapı, nüfus artışı, göç ve eğitim gibi sosyal nedenler ve oluşturulan yapısal uyum politikaları, esneklik ve beraberinde getirdiği kuralsızlaşma gibi siyasal nedenler sayılabilmektedir. Buna göre, küreselleşmenin bir sonucu olan bu esnek, kuralsız ve eğreti yapılanma, özellikle az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde yoksulluğu beraberinde getirdiği gibi çocuk çalıştırılması sorununu arttırıcı bir özellik taşımaktadır.Dünya'da çalıştırılan çocuklar temelde aile gelirine katkı sağlamak amacıyla işgücü piyasasına itilmekte, ancak kısa vadede aile açısından olumlu olarak görülen bu durum, uzun vadede aksine çok daha büyük sorunlara yol açmaktadır. Küçük yaşta çalıştırılmaya başlayan ve eğitim hakkı elinden alınıp vasıflı olarak yetişemeyen çocuk, ileriki yaşamında da eğitimsiz olmasının sonucunu görmekte, işsizlik olgusu ile karşılaşmaktadır. Bunun sonucunda da yoksul duruma düşen birey, tekrar kendi çocuğunu çalıştırma yoluna giderek bu kısır döngüden çıkamamaktadır. Bu anlamda, bir toplumun gelişebilmesi de ancak eğitimli olarak yetişen çocukların varlığından geçmektedir.Çocuklar, çalıştırıldıkları süreçte her türlü istismarla karşılaşmaktadır ki bu durum onların fiziksel, zihinsel ve ahlaki gelişimlerini olumsuz etkilemektedir. Sonuç olarak, çocukların iyi bir geleceğe sahip olması için Uluslararası Çalışma Örgütü (UÇÖ) bu sorunla mücadele etmektedir. Bu anlamda sorun ile mücadele kapsamında stratejilerin oluşturulması, toplumsal bağlamda bilincin arttırılması, kurumsal yapıların güçlendirilmesi ya da yenilerinin oluşturulması önem taşımaktadır. Ayrıca verilecek olan ekonomik destek, eğitim, rehabilitasyon, sosyal güvenlik ve sağlık hizmetleri de çocukların çalıştırılmaması konusunda etkili yöntemlerdir. Toplumun olduğu kadar ve sosyal tarafların da katılımının sağlanması ve bu konunun hukuki düzenlemeler bağlamında desteklenmesi de, sorun ile mücadelede etkinliğini göstermektedir.