Gelişmekte olan ülkelerde doğrudan yabancı yatırımı arttırıcı reformların büyümeye etkisi: Türkiye - Rusya karşılaştırması (2000 sonrası)

Bu çalışmada 2000 sonrası dönemde Türkiye ve Rusya'da Doğrudan Yabancı Yatırımlara (DYY) yönelik gerçekleştirilen reformların ekonomik büyümeye etkileri, 1992:Q1-1999:Q4; 2000:Q1-2017:Q4 dönemleri için ayrı ayrı araştırılmıştır. İşgücü ve petrol fiyatları da modele kontrol değişkenleri olarak ilave edilmiştir. Yapılan korelasyon analizlerinde bağımsız değişkenlerle bağımlı değişken arasında güçlü bir ilişkinin var olduğu görülmüştür. Serilerin durağanlığı; ADF, PP ve Vogelsang ve Perron (1998) yapısal kırılmalı birim kök testleriyle incelenmiş ve bütün serilerin I(1) oldukları görülmüştür. Seriler arasında eşbütünleşme ilişkilerinin varlığı Johansen (1988) testiyle incelenmiş ve serilerin eşbütünleşik oldukları belirlenmiştir. Eşbütünleşme denklemindeki yapısal kırılma tarihleri Bai ve Perron (2003) yöntemiyle belirlenmiş, kukla değişkenlerle uzun dönem analizlerine dâhil edilmiştir. Uzun ve kısa dönem analizleri VEC yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Yapılan analizlerde; DYY stokundaki %1'lik artışın Türkiye'de kişi başına düşen milli geliri 2000 öncesi dönemde %1.2, 2000 sonrası dönemde %0.31 artırdığı, Rusya'da 2000 öncesi dönemde %0.04 azalttığı, 2000 sonrası dönemde ise %0.1 artırdığı görülmüştür. 2000 sonrası dönemde DYY çekmeye yönelik gerçekleştirilen reformların her iki ülkede de DYY stokunun artmasına yardım ettiği, kişi başına düşen milli geliri Türkiye'de, Rusya'dan daha fazla etkilediği belirlenmiştir. İşgücündeki %1'lik artışın ekonomik büyümeyi Türkiye'de 2000 sonrası dönemde %0.48, Rusya'da 2000 öncesinde %0.67, 2000 sonrasında %4.31 oranında arttırdığı görülmüştür. Petrol fiyatlarındaki %1'lik artışın kişi başına düşen milli geliri Türkiye'de 2000 öncesinde %0.95, 2000 sonrasında %0.2 azalttığı, Rusya'da ise 2000 sonrası dönemde %0.04 oranında artırdığı tespit edilmiştir.