Gemi havuzlama ve havuzlama sırasında oluşan kazaların analizi

Yaklaşık M.Ö. 4000'li yıllardan günümüze kadar başlangıçta ahşap konstrüksiyonlu, sanayi devrimi ile birlikte önce perçin, daha sonra da kaynak konstrüksiyonlu çelik gemiler inşa edilmiştir. Günümüzde bu gemilerin yanı sıra alüminyum ve çeşitli kompozit malzemelerin kullanıldığı tekneler de üretilmektedir. Hangi malzeme ile inşa edilmiş olursa olsun her gemi, işletme ve maruz kaldığı deniz koşullarına göre belirli periyotlarla mutlaka bakıma ve onarıma alınmak zorundadır. Bu gemilerin rutin planlı bakım faaliyetleri nedeniyle ya da pervane, şaft, şaft yatağı, karina sac ve mukavemet elemanı deformasyonları gibi plansız arızaları sebebiyle havuza alınması işlemine havuzlama faaliyeti denilmektedir. Gemilere yüzer ve kuru (taş) havuz platformlarında havuzlama işlemi uygulanır. Gemi havuzlama faaliyeti öncesinde geminin dip formuna ve posta-tülani düzenine uygun olarak havuz güvertesine metal bloklar üzerine meşe ve çam dolgular yerleştirilir. Geminin dip formunu alan bu metal bloklar üzerindeki meşe ve çam dolgunun tümü takarya olarak isimlendirilir. Çalışmanın ilk bölümünde gemilerin havuzlama aşaması detayları ile birlikte ele alınmış, bir geminin havuzlama planı hazırlanarak takarya mukavemet hesabı yapılmıştır. Daha sonra havuzlama öncesinde ve sonrasında tersane ve gemi ilgililerinin uyması gereken prosedür ile havuzlama operasyonu sırasında gerçekleşen manevralar ele alınmıştır. İzleyen bölümde ise, havuzlama sırasında oluşan can ve mal kayıplarına neden olmuş, gemide patlama, yangın, alabora olma, kırılma şeklindeki tipik ve istisnai kazaların analizleri yapılmış, kaza oluşum nedenleri ayrıntılı olarak ele alınmıştır. İncelemenin sonuç kısmında, geçmişte oluşan kazaların tekrar yaşanmaması için alınması gereken önlemler tartışılmış, havuzlama kazalarının tümüyle önlenmesi amacıyla uygulanması gereken teknik yöntem ve kontroller ayrıntılı olarak sıralanmıştır.