Harmancık-Bursa bölgesi kütlesel yapılı mor jadenin gemolojik ve mineralojik incelemeleri ve oluşum kökeninin belirlenmesi

Batı Anadolu'da Harmancık-Bursa bölgesinde, Geç Mesozoyik yaşlı düzenli istifsel mavişist fasiyesinin metaklastik kayaları ile Erken Senozoyik yaşlı sokulum yapmış granodiyorit kütlesinin sınırındaki dev boyutlu kontak metamorfik bir hale (dilim), başlıca jadeit, kuvars, ortoklas, epidote, chloritoid ve flogopit minerallerinden meydana gelmiş bir mineral birlikteliğine sahip bir süstaşı malzemesi olarak oluşmuştur. İlaveten, kimyasal analizlere göre, bu metamorfik hale, silisçe zengin bir kalk-alkalen kimyasal içeriğe sahiptir.Soluk mor renkli eşsiz bu malzeme Türkiye'de sadece bir bölgede bulunur. Bu nedenle, Dünya süstaşı pazarında özel olarak ?Türk (ve/veya Anadolu) mor jade?si olarak adlandırılır. Bu jade malzemesinin jadeit mineral içeriği, malzemenin toplamının %40'ından fazlasına sahip olan ana bileşimsel öge olmasına rağmen, malzeme saf bir jadeit minerali gibi formulüze edilememektedir.Jade'nin özgül ağırlık değeri aykırıdır. İyi bilinen jadeit-jade'lerin 3.24 den 3.43 e kadar olan değerlerinin aksine, bu jade 3.04'lük bir ortalama özgül ağırlık değerine sahiptir.Türk mor jade örnekleri, saçınımsal konfokal mikro-Raman spectroskopisi (DCµRS) ve de diğer iyi bilinen anlatiksel metotlar kullanarak karakterize etmek ve detaylı tanımlamak için incelenmişlerdir. Buna göre, 1038, 984, 697, 571, 521, 464, 430, 372, 326, 307, 264 ve 201 cm-1'lerde piklenmiş güçlü mikro-Raman bandları, Türk mor jade'sinin karekterisitkleridir.Türk mor jade örnekleri çok sayıda geniş ve şiddetli lüminesans bandları gösterirler. Radyasyon ışıması kullanılarak uyartılmış katadoluminesans (CL), radyoluminesans (RL) ve fotoluminesans (PL) tarafından üretilen farklı lüninesans merkezleri, termolüminesans (TL) hassasiyetinin jade örneklerinin ısıl muamelesine bağlı olarak değişmesine rağmen, üst üste binmiş sinyaller yüzünden oluşur.Sonuç olarak, bu parametreler orijinal Türk jade'nin coğrafik oluşum kökeniyle ilgili kesin veriler sağlamaktadır. Görülmektedir ki, elde edilen saçınımsal konfokal mikro-Raman bandları, özgül ağırlık değerleri, lüminesans grafikleri ve iz element içerikleri bu cins jadeit-jade türü süstaşı için özgün anahtar işaretler vermektedir.