Pr ajanslarında cinsiyet rejimi: İletişim fakültesi mezunlarının beklentileri ve deneyimleri arasındaki boşluk

Halkla ilişkiler mesleğinin kapsamı genişledikçe toplumsal cinsiyet eşitliği ihtiyacı daha da önemli hale gelmiştir. Halkla ilişkilerin toplumsal normların şekillenmesindeki etkisi düşünüldüğünde, sektördeki toplumsal cinsiyet rejiminin daha eşitlikçi bir yapıya kavuşturulması, hem mesleğin itibarını artırabilir hem de toplumsal düzeyde olumlu değişimlere katkı sunabilir. Bu araştırma, iletişim fakültesinden yeni mezun olmuş bireylerin halkla ilişkiler ajanslarında edindikleri deneyimlerle beklentileri arasındaki örtüşme ve farklılıkları inceleyerek, bu deneyim ve beklentilerin toplumsal cinsiyet tarafından nasıl şekillendirilğini anlamayı amaçlamaktadır. Araştırmada, İstanbul'daki halkla ilişkiler ajanslarında çalışan (beş kadın beş erkek) 10 yeni mezun ile nitel yöntemle derinlemesine mülakatlar yapılmıştır. Araştırma bulguları, halkla ilişkiler sektöründeki toplumsal cinsiyetlendirilmiş beklentiler ile deneyimler arasında önemli farklılıklar olduğunu göstermektedir. Kadın katılımcılar, sektörde sayıca fazla olmalarına rağmen yöneticilik pozisyonlarına erişimde zorluk yaşamakta; görünmez kılınma, mansplaining, kılık kıyafete müdahale ve müşteri ilişkilerinde ikincil konumda kalma gibi ayrımcılık biçimlerine maruz kalmaktadır. Erkek katılımcılar ise kariyer gelişiminde bireysel yetkinliklerin etkili olduğunu düşünmekte, ancak erkek çalışanların daha ağır fiziksel iş yüküyle ve daha sert bir yönetim yaklaşımıyla karşılaştıklarını düşünmektedir. Pozitif ayrımcılığa yönelik görüşler katılımcılar arasında farklılık göstermekte; kadınlar bu uygulamaları hem güçlendirici hem de geleneksel rolleri pekiştirici olarak görürken, bazı erkekler kendileri için dezavantaj yarattığını belirtmektedir. Ayrıca, kadınlar toplumsal cinsiyet ayrımcılığıyla mücadele mekanizmalarının yetersizliğini daha çok sorgularken, erkeklerin bu mekanizmalara dair bilgisi sınırlıdır. Bu durum, sektörün kadınlaşmasına rağmen kadınların hâlâ yönetici pozisyonlara ulaşmada erkeklere göre daha fazla engelle karşılaştığını göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Halkla ilişkiler, Halkla ilişkiler ajansları, Halkla ilişkiler profesyonelleri, Toplumsal cinsiyet rejimi, Toplumsal cinsiyet eşitliği