Genel cerrahi ve ameliyathane hemşireleri, genel cerrahlar ve anestezistlerin kolorektal cerrahide cerrahi sonrası hızlandırılmış iyileşme protokolü'nün uygulanmasına ilişkin görüşleri

Amaç: Bu çalışmanın amacı; genel cerrahi ve ameliyathane hemşireleri, genel cerrah ve anestezistlerin kolorektal cerrahide Cerrahi Sonrası Hızlandırılmış İyileşme (Enhanced Recovery After Surgery-ERAS) Protokolü'nün uygulanmasına ilişkin görüşlerini ve uygulama engellerini belirlemektir. Yöntem: Tanımlayıcı nitelikte olan bu çalışma bir üniversite hastanesi, bir eğitim ve araştırma hastanesi ile kamuya bağlı iki devlet hastanesinde yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini dört farklı kurumdaki genel cerrahi ve ameliyathane hemşireleri, genel cerrah ve anestezistler oluşturmuştur. Araştırma örneklemine; çalışmaya gönüllü katılan ve yazılı onayı olan 272 sağlık profesyoneli dahil edilmiştir. Veriler; FORM I-Kişisel Bilgi Formu ile FORM II- Kolorektal Cerrahide ERAS Protokolü Değerlendirme Formu aracılığıyla Mart 2020 – Temmuz 2021 tarihleri arasında yüz yüze toplanmıştır. Veriler, bilgisayar ortamında Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) 24.0 paket programı kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırma verileri, yüzde ve frekans kullanılarak yapılan betimsel analizlerin yanı sıra karşılaştırmalı analizlerde normallik testleri sonrası uygun parametrik/non-parametrik testlerle (ki-kare, bağımsız gruplarda ttesti, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) testleri kullanılarak) analiz edilmiştir. Bulgular: Araştırmada katılımcıların %70,1'ini kadın, %55,5'ini hemşire, %23,9'unu genel cerrah ve %20,5'ini anestezistler oluşturmuştur. Katılımcıların %73,1'inin ERAS Protokolü'nü daha önce duymadığı; kliniklerinde kolorektal cerrahide ERAS Protokolü basamaklarının uygulanma durumunu yanıtlayan 11 katılımcıdan sekizinin (%72,7) "Evet" yanıtını verdiği görülmüştür. Kolorektal cerrahide ERAS Protokolü'nün ameliyat öncesi, sırası ve sonrası basamaklarının çoğunda katılımcıların protokol önerileriyle uyumlu görüş bildirmediği saptanmıştır. Ayrıca katılımcılar kolorektal cerrahide ERAS Protokolü adımlarının uygulanmasındaki engellere ilişkin sırasıyla protokolün bilinmemesi (%18,1), multidisipliner çalışma olmasından kaynaklanan sorunlar (%16,5), değişime direnç olması (%12,4) ve kurumsal desteğin yetersizliği (%11,4) şeklinde görüş bildirmişlerdir. Sonuç: Kolorektal cerrahide ERAS Protokolü'nün sağlık profesyonelleri tarafından yeterince bilinmediği, ameliyat öncesi, sırası ve sonrası uygulamalarda protokol önerileriyle uyumlu görüş bildirmedikleri ve uygulama engellerinin çok faktörlü olduğu saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: kolorektal cerrahi, ERAS, hemşire, cerrah, anestezist