Genel liselerde görevli öğretmenlerin etkili okula ilişkin görüşleri (Ankara ili örneği)

Bu araştırmanın amacı, genel liselerde görev yapan öğretmenlerin kenditespitlerine göre görev yaptıkları okulların, etkili okul özelliklerine ne derece sahipolduğunun belirlenmesidir. Bu amaçla araştırmada; okul yöneticisi, öğretmen,öğrenci, okul çevresi ve veliler okul ortamı ve okul kültürü boyutlarındaincelenmiştir.Araştırma, tarama modelinin kullanıldığı betimsel bir çalışmadır.Araştırmanın evrenini Ankara ili merkez ilçelerindeki (Altındağ, Çankaya,Etimesgut, Gölbaşı, Keçiören, Mamak, Sincan, Yenimahalle) Millî EğitimBakanlığına bağlı genel liseler oluşturmuştur. Oluşturulan evrenin içinden, tabakalıörnekleme yöntemiyle yansız olarak seçilen okullar araştırmanın örnekleminioluşturmaktadır. Bu okullarda çalışan 563 öğretmene anket uygulanmıştır. Anketuygulanırken öğretmenlerin okuldaki hizmet sürelerinin bir yıldan fazla olmasına vemüdür veya müdür yardımcısı olmamasına dikkat edilmiştir.Araştırmaya bilgi toplama aracı olarak anket kullanılmıştır. Taslak anketgeliştirildikten sonra içerik geçerliğini kontrol etmek için uzman görüşü alınmıştır.Anketin anlaşılıp anlaşılmadığını kontrol etmek için de öğretmenlerdenyararlanılmıştır. Uzman görüşleri doğrultusunda araştırmacı tarafından geliştirilenölçek, beşli likert tipinde ve 59 maddeden oluşmaktadır. Geliştirilen anket merkezilçelerde bulunan ve araştırmanın örneklemini oluşturan genel liselerdekiöğretmenlere uygulanmıştır. Araştırmada etkili okulun boyutlarına ilişkin öğretmenalgıları cinsiyet (kadın?erkek), meslekî kıdem ve okullarındaki hizmet yılıdeğişkenlerine göre örneklem grupları arasında fark olup olmadığı araştırılmıştır.Elde edilen veriler bilgisayara kaydedildikten sonra, bunlardan elde edilenverilerin SPSS programı ile istatistik analizleri yapılmıştır. Analiz sonuçlarına göretablolar oluşturulmuş ve bu tablolar yorumlanmıştır. Araştırma verilerininistatistiksel analizinde frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma, t-testi, tekyönlü varyans analizi (ANOVA) ve ANOVA sonucunda anlamlı farklar için tukey ?ivHSD çoklu karşılaştırma testi kullanılmıştır. Farklılıkların anlamlılığınınyorumlanmasında anlamlılık değeri ?= .05 olarak kabul edilmiştir.Araştırmada elde edilen bulgular aşağıda sunulmuştur:1. Araştırmaya katılan öğretmenlerin algılarına göre, okul yöneticileriyönetsel işleri birinci planda işler olarak algılamakta, buna karşılık öğretim işlerinidolayısıyla öğretim liderliğini ikinci plana atmaktadırlar.2. Araştırmaya katılan öğretmenlerin algılarına göre, etkili öğretmenboyutunda öğretmenler eğitim ? öğretim faaliyetleriyle ilgili sorumluluklarını yerinegetirmektedir. Ancak öğrencilerini ve kendilerini geliştirmek için ek zamanayırmamaktadırlar.3. Araştırmaya katılan öğretmenlerin algılarına göre, öğrencilerinkendilerine düşen sorumlulukları yerine getirmedikleri ortaya çıkmıştır.4. Araştırmaya katılan öğretmenlerin algılarına göre, okul?veli ilişkisininsağlıklı olmadığı belirlenmiştir.5. Araştırmaya katılan öğretmenlerin algılarına göre, okullar eğitim ?öğretim faaliyetlerinde başarılı bulunmuş; ancak okulun fizikî yapısının yeterliolmadığı tespit edilmiştir.6. Okul yöneticilerinin etkililiğine ilişkin öğretmen algılarının öğretmenlerincinsiyetine, meslekî kıdeme ve okuldaki hizmet sürelerine göre anlamlı bir farklılıkgöstermediği belirlenmiştir.7. Öğretmenlerin etkililiğine ilişkin öğretmen algılarında öğretmenlerincinsiyetine, meslekî kıdeme ve okuldaki hizmet sürelerine göre anlamlı bir farklılıkolmadığı ortaya çıkmıştır.8. Öğrencilerin etkililiğine ilişkin öğretmen algılarının öğretmenlerincinsiyetine, meslekî kıdeme ve okuldaki hizmet sürelerine göre anlamlı bir farklılıkgöstermediği belirlenmiştir.v9. Okul ? veli ilişkisinin etkililiğine ilişkin öğretmen algılarınınöğretmenlerin cinsiyetine, meslekî kıdeme ve okuldaki hizmet sürelerine göreanlamlı bir farklılık göstermediği tespit edilmiştir.10. Okul ortamı ve okul kültürünün etkililiğine ilişkin öğretmen algılarında,öğretmenlerin cinsiyetine, meslekî kıdeme ve okuldaki hizmet sürelerine göreanlamlı bir farklılık olmadığı belirlenmiştir.