Nörodejenerasyona yol açan yeni bir gen mutasyonu taşıyan BVVL hastalarına ait indüklenmiş motor nöronların oluşturulması

Brown-Vialetto-Van Laere sendromu (BVVL), nadir görülen ALS benzeri bir nörodejeneratif hastalıktır. BVVL semptomları sensorinöral işitme kaybı ve kranial sinir palsisi ile başlayıp sensörial ve kranyal sinir nörodejenerasyonu ile devam eder. Riboflavin transporter ailesi (RFVT/SLC52) proteinlerini kodlayan gen mutasyonları riboflavin yoksunluğu ve BVVL ile ilişkilendirilmiştir. İlginç olarak, altı kardeşten oluşan hasta grubumuzda RFVT/SLC52 genlerinde mutasyon saptanmamıştır. Haplotip ve in siliko analiz ile desteklenen tüm ekzom dizilime sonucuna göre "Kinesin-like protein – KIF13A" proteinini kodlayan KIF13A geninde daha önce raporlanmamış bir saptanmıştır. Sağlıklı ve işleyen bir sinir sistemi için büyük öneme sahip olan KIF13A proteininin klatrin-bağımsız endosomal geri dönüşümde rol aldığı endozomal-lizozomal sistem için kritik role sahip olduğu bilinmektedir. Bu çalışmada, KIF13A geninde nörodejenerasyona sebep olan, daha önce raporlanmamış bir mutasyon taşıyan KUBVVL hasta grubu için hasta spesifik indüklenmiş pluripotent kök hücre (iPKH) oluşturduk ve karakterizasyonunu tamamladık. Buna ek olarak, deneysel ihtiyaçlarımız doğrultusunda önceki çalışmaları temel alarak oluşturduğumuz küçük molekül bazlı farklılaşma metodu kullanarak "Glu1656Lys" KIF13A mutasyonu taşıyan hasta spesifik indüklenmiş motor nöronlar (iMN) oluşturduk ve karakterizasyonunu tamamladık. Oluşturulan iMN'lerde, KIF13A proteini yoğun şekilde bulunmakta olup, protein çoğunlukla soma ve dendritik bölgelerde gözlemlenmiştir. Bu durum göze alındığında KU-BVVL iMN hücre hatları hastalıklı fenotipi doğru şekilde yansıtan hücresel modeller olarak kullanılabilmektedir. Bunlara ek olarak, aralarında mutant ve yabanıl tip KIF13A-GFP, KIF13A hedefleyen CRISPR/CAS9 ve KIF13ABioID füzyon rekombinant plasmidleri bulunan çeşitli plasmidler oluşturulmuş olup bunlar, iMN'ler ile birlikte, KIF13A'nın dahil olduğu, sağlıklı ve işleyen sinir sistemi işe ilişkili moleküler işeleyişler üzerindeki önemini ortaya çıkaracak olan çalışmalarda kullanılacaktır.