Kant ve Bergson'da zamanın üretilmesi

Bu tezin amacı, sırasıyla Kant ve Bergson'a göre insan zihninde zamanlılık deneyiminin oluşumunu eleştirel bir şekilde incelemek ve zaman konusundaki açıklamaları arasında olası bir uzlaşmayı keşfetmek için Kant ve Bergson'un temel argümanlarını karşılaştırmaktır. Öncelikle Kant'ın "Transcendental Aesthetic"te a priori bilginin iki kaynağı olarak saf uzay ve zaman kalıplarını birbirinden ayırdığı, Bergson'un ise Kantçı (çizgisel-)zamanın yalnızca gerçek zamanın bir uzay boyutuna, diyesim bir çizgiye izdüşümü olduğunu iddia ettiği görülmektedir. Dolayısıyla Bergson, bizim için zamanlılık algısını yaratanın bu uzaylaştırılmış zaman olmadığını, nitekim onun yalnızca bir çizgi üzerindeki eş zamanlı noktaları içerdiğini, zamanlılığı deneyimlememizi sağlayanın ise önceden sonraya geçiş eyleminin kendisi olan süre, diyesim gerçek zaman olduğunu ileri sürer. Dahası, mevcut çalışma Kant ve Bergson'un zaman anlayışlarının görünüşte farklı olmasına rağmen, özellikle sayı kavramının üretimi ve zihnimizin zaman deneyimine ilişkin devinim algımızla ilgili olarak benzer argümanlar öne sürdüklerini göstermeyi amaçlamaktadır. Son olarak, Kant ve Bergson'un sezgi ve analiz yöntemlerine ilişkin görüşlerini karşılaştırarak, zaman felsefeleri hakkında daha derin bir anlayışa ulaşılmaya çalışılmaktadır.