Geriatrik bireylerde yutma fonksiyonları, ses kalitesi ve sarkopeninin kırılganlık üzerine etkisi

Bu çalışmada geriatrik bireylerin yutma fonksiyonları, ses kalitesi ve sarkopeninin kırılganlık üzerine etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma Kastamonu Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde Ekim 2024- Şubat 2025 tarihleri arasında dâhil edilme kriterine uyan 230 birey ile analitik tipte yapılmıştır. Veri toplama formu, Edmonton Kırılganlık Ölçeği (EKÖ), EAT-10 Yutma Değerlendirme Ölçeği, Ses Handikap İndeksi ve Strength, Assistance with Walking, Rise From a Chair, Climb Stairs and Falls (SARC-F) ölçeği kullanılmıştır. Veriler araştırmacı tarafından yüz yüze toplanmıştır. Sayısal değişkenler arasındaki ilişki, dağılımın normal olmaması nedeniyle Spearman korelasyon analizi ile incelenmiştir. Kategorik değişkenlerin gruplar arası karşılaştırmalarında ise Pearson ki-kare testi ve gerektiğinde Fisher'ın kesin testi kullanılmıştır. Çalışmaya katılan bireylerin eğitim düzeyi, gelir durumu, medeni durumu, günlük ilaç kullanımı, düşme yaşaması, son bir yıl içinde hastaneye yatması ile kırılganlık, yutma, ses ve sarkopeni arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0,05). Kronik hastalığı olan bireylerin kırılganlık puanları, yutma skoru, ses handikap ve SARC-F ölçek puanı, kronik hastalığı olmayan bireye göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksektir (p<0,05). Eğitim seviyesi artıkça ölçeklerin skoru düşmektedir. Bireylerin cinsiyeti ile ölçekler arasında istatistiksel olarak fark yoktur (p>0,05). Bireylerde gelir durumu az olanların, eşini kaybedenlerin, günlük ilaç kullanımı fazla olan, düşme yaşamış ve son bir yılda hastaneye yatışı olmuş yaşlıların ölçek puanları fazladır. Yaşın artmasının yutma ve kırılganlık skorunu da arttırdığı bulunmuştur. EKÖ kullanarak tespit etiğimiz kırılganlık oranı %43'tür. Kırılganlığın artmasının ses ve yutma üzerine olumsuz etkisi bulunmuştur. Kırılganlık ve sarkopeni birbiri ile doğrudan ilişkilidir. Sarkopeni, ses ve yutma birbirini etkilemektedir. Kapsamlı geriatrik değerlendirme sürecinde yaşlılarda kırılganlığın sarkopeni, ses ve yutma ile ilişkili olduğu göz önünde bulundurulmalıdır.