Göç edebiyatı bağlamında Ali Kafkasyalı'nın edebi eserlerinde Güney Kafkasya'dan Türkiye'ye göçlerin yansımaları

Akademisyen yazar Ali Kafkasyalı, Azerbaycan'dan Kars'a gelmiş bir göçmenin evladı olup, Atatürk Üniversitesi'nde ve diğer üniversitelerde akademik faaliyette bulunmuş, halihazırda Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi'nin profesörüdür. Bilim insanı vakarına yaraşır yaşamı, akademiye sunduğu elzem katkıları yanında edebi kişiliği de olgun düzeydedir. Edebi eserleri Türkiye Türkçesi yanında Azerbaycan Türkçesinde, Kazak Türkçesinde, Farsça ve Rusça da neşredilmiştir. Eserlerinde göç temasını kullanmasının nedenleri arasında dedelerinin bu göçü yaşamış olması öncelikli etmendir. Tanıklık edebiyatı niteliğinde yazmış olduğu eserleri siyasal nedenlerle göç eden ve göç etmek zorunda bırakılan göçmen karakterlerden oluşmakla birlikte göç edebiyatına bütünlük göstermektedir. Çalışmanın öznesini, temel mihverini yazarın edebi belgesel muhtevalı "Kafkaslar'dan Gelen Ezan Sesleri" gezi yazısının, "Kırk Yıllık Kara Günler" tiyatro oyununun, "Kafkas Koçakları", "Kartallar Sınır Tanımaz" romanlarının, "Dilencinin Yardımı", "Emin Dede", "Firdest Hanımın Sürgünü ve Dadaş Dadaşov", "Kazaklı Yunus Binbaşı", "Topal Asker" vd. hikâyelerinin göç edebiyatı bağlamında çözümlenmesi teşkil eder. Giriş kısmında konunun güncel bilimsel önemi ve sorunsalı, literatür özeti, araştırma soruları ve hipotez, araştırmanın kapsamı, yöntem ve teknikler ve araştırmanın düzeni açıklanmaktadır. Birinci bölümde konuya ilişkin çerçeve bilgileri, göç edebiyatının kuramsal özellikleri, göçkün Karapapakların Türkiye'de iskanları, zorunlu veya gönüllü göçlerin edebiyatta yankıları, yazarın edebi ve akademik kişiliği ele alınmakta, yazarla kendisinin eserleri üzerine röportaj yer almaktadır. İkinci bölümde bahse konu kurgusal eserlerin göç edebiyatı yönünden çözümlemeleri gerçekleştirilmektedir. Üçüncü bölümde yazarımızın eserlerinde tecessümü çerçevesinde göç olgusu sebeplerinin dinsel-etnik, ekonomik, politik, sosyal etkenleri araştırılmaktadır. Dördüncü bölümde göçün sonuçlarının bahse konu eserlerde yankıları düzleminde göçün bütünleyici entegre etkileri, demografik, dinsel, siyasal-askerî hususları irdelenmektedir. Yazarın eserlerinde göç olgusunun işleyişi sorunsalı üzerine varılan kanaatler sonuçlar kısmında açıklanmaktadır. Anahtar sözcükler: Ali Kafkasyalı, Anadolu, Göç Hareketleri, Göç Edebiyatı, Güney Kafkasya, Karapapaklar, Türk Romanı.