Gökçeada'da yaşayan rumların yaşlanma ve yaşlılık deneyimleri üzerine nitel bir araştırma

Amaç: Gökçeada'da yaşayan yaşlı Rumların yaşlanma süreçlerini ve yaşlılığını nitel olarak araştırmak ve azınlıkların yaşlanmasıyla ilgili nicel araştırmalar için denenebilir hipotezler ortaya çıkarmaktır. Azınlık nüfusta da gözlenen demografik değişim dikkate alınarak, Rum azınlık örneğinde azınlıkların yaşlılık dönemindeki "yaşam durumu" hakkında ampirik bilgi elde etmek amaçlanmaktadır. Yöntem: Araştırmada nitel yöntem kullanılmıştır. Katılımcılar 60 yaş ve üzeri olan erkeklerden, yaşlılığın "tipik örnekleri" arasından bilinçli olarak seçilmiştir. Veri toplama/üretme tekniği olarak yarı-yapılandırılmış mülakat tekniği kullanılmıştır. Sahada yaşama deneyiminin katkısıyla yapılan gözlemler de ilave edilmiştir. Rum vatandaşlarımızın yaşlanma biyografileri incelenerek "biyografik araştırma yöntemi" kullanılmıştır. Bunun için gerekli olan verinin toplanması için "problem merkezli" görüşmeler yapılmış ve "nitel içerik analizi" ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Araştırmada yaşlı Rum bireylerin yaşlılık algılarının sosyal, fiziksel ve psişik yönlerden farklılık gösterdiği; İmroz'un bilişsel şemalarında aidiyet ile eşleştiği, birlikte yaşam kültürlerini yansıttığı, çevresel faktörler olarak pozitif ve negatif durumlar barındırdığı; genç kuşaklarla sosyal, fiziksel ve teknolojik farklılıklarının olduğu, bakıma muhtaçlığı fiziksel ve sosyal yeterlilikten yoksunluk olarak algıladıkları ve Ada'nın temel sorununun ulaşım ve sağlık hizmetleri olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Gökçeada'da yaşayan yaşlı Rumların bilişsel dünyasında yaşlanma ve yaşlılık; sosyal, psikolojik ve fiziksel anlamda iyi olma hali ile tasvir edilmektedir. Azınlık olmalarının yaşlanma süreçlerine etkisi olduğuyla ilgili doğrudan anlamlı bir veriye rastlanmamış olmakla beraber, 1964 yılı MGK kararları, Gökçeada Rumları üzerinde sosyal ve psikolojik etkiler bırakmıştır. Ayrıca dinî ya da kültürel olarak farklı bir yaşlanma stillerinin olmadığı, öncelikli sorunlarının ulaşım ve sağlık hizmetleri (bakımevi ve tam teşekküllü hastane) olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: azınlık, gökçeada, imroz, rum, yaşlılık.