Gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss walbaum, 1792)'nın tam yağlı soya ve soya küspesi proteinlerini değerlendirmesi

Bu çalışmada, balık ununun belirli oranlarda azaltılarak yerine soya küspesi ve tam yağlı soya ilave edilerek hazırlanan deneme rasyonları ile beslenen gökkuşağı alabalığında; besin maddeleri ve enerjinin sindirilme oranlarına, balığın büyümesine (ağırlık artışı, spesifik büyüme oranı, kondisyon faktörü), yem değerlendirmesine (yem dönüşüm oranı, protein etkinlik oranı), balık etinin kimyasal kalitesi (ham protein, amino asitler, ham yağ, yağ asitleri, kül, azotsuz öz madde ve su) ve enerji düzeylerine olan etkileri araştırıldı.Bu amaçla; %49,52 ham protein ve 4287 kkal/kg toplam enerji içeren kontrol rasyonu hazırlandı. Kontrol rasyonundaki balık ununun %15 ve %30'u yerine soya küspesi ilave edilerek 1 ve 2 nolu deneme rasyonları, kontrol rasyonundaki balık ununun %15 ve %30'u yerine tam yağlı soya ilave edilerek 3 ve 4 nolu deneme rasyonları hazırlandı. Kontrol ve deneme rasyonlarının ham protein ve toplam enerji düzeyleri eşitlendi.Başlangıç ağırlıkları 49,98±0,32 g ve total uzunluğu 16,28±0,06 cm olan toplam 450 adet gökkuşağı alabalığı kullanıldı. Balıklara yemleme katsayısı ve canlı ağırlıkları dikkate alınarak hesaplanan günlük yem miktarı, günde üç öğün halinde olmak üzere 5 ay süreyle verilerek beslendi.Kontrol ve deneme rasyonları ile beslenen balıklarda besin maddeleri (ham protein, ham yağ, kül, lif, azotsuz öz madde, amino asit) ve enerji sindirim oranları arasındaki farklılıklar önemli (p<0,05) bulundu. Ayrıca canlı ağırlık, total boy, canlı ağırlık artışı, oransal büyüme, spesifik büyüme oranı, yem dönüşüm oranı, protein etkinlik oranı, protein değerlendirme indeksi, karkas ve fileto verimi, araştırma gruplarındaki balık etlerinin ham besin madde ve toplam enerji değerleri, balık etindeki amino asitlerden valin, lösin, fenilalanin, liysin, histidin, serin, prolin, aspartik asit, hidroksiprolin ve glutamik asit miktarları arasındaki fark istatistiksel olarak önemli (p<0,05) bulundu. Balık etinde ?n-3 serisi yağ asitlerinde 4 nolu deneme grubunda en düşük sonuç elde edilirken, gruplar arasındaki fark önemsiz (p>0,05) olarak belirlendi. Balık etinde, ?n-6 yağ asitlerinde en yüksek oran 4 nolu deneme grubunda belirlendi. Bunu sırasıyla 3, 2, 1 nolu deneme grupları ve kontrol grubu izledi.Belirlenen parametrelerin değerlendirilmesi sonucunda; en yüksek canlı ağırlık, ve total boy değerleri kontrol rasyonu ile beslenen gruptan alındı. Bunu sırasıyla 1, 3, 2 ve 4 nolu deneme grupları izledi (p<0,05). Ayrıca 1 kg balık elde etmek için en düşük yem maliyeti 1 nolu deneme rasyonundan elde edilirken, bunu sırasıyla kontrol grubu, 3, 2 ve 4 nolu deneme grupları izledi.Bu çalışmada elde edilen verilerin ışığı altında, gökkuşağı alabalığı büyütme rasyonlarında, balık ununun yerine soya küspesinin %40 oranına kadar kullanılabileceği sonucuna varıldı.Anahatar Kelimeler : Gökkuşağı Alabalığı, Oncorhynchus mykiss, Bitkisel Protein, Tam Yağlı Soya, Soya Küspesi, Aminoasit, Yağ Asitleri, Büyüme Performansı, Sindirilebilirlik