Görünür düşünme yaklaşımının fen öğretimine uyarlanmasına yönelik bir araştırma

Bu araştırmanın amacı, Görünür Düşünme Yaklaşımının düşünme rutinlerini Fen Bilimleri dersi 5. sınıf 'İnsan ve Çevre' ünitesine uyarlamak ve uygulanabilirliğini deneyimlemektir. Bu amaçla hazırlanan ders planları ile öğrencilerin düşünme becerilerini aktive etmeleri ve geliştirmeleri ve çevreye yönelik ilgilerinin arttırılması hedeflenmiştir. Araştırma, İstanbul ilinin Pendik ilçesinde bir ortaokulda 2022-2023 eğitim-öğretim yılında 22 beşinci sınıf öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. Okul sadece erkek öğrencilerden oluştuğu için araştırma grubunun tamamı erkek öğrencilerden oluşmaktadır. Araştırmada nitel durum çalışması temele alınmıştır. Düşünme rutinlerinin öğrencilere uygulanması için on beşi farklı rutinden oluşan on yedi farklı düşünme rutininin uygulanmasını içeren 5E modelinde planlar hazırlanmıştır. Bu rutinler, İnsan ve Çevre Ünitesinin, Biyoçeşitlilik, İnsan ve Çevre İlişkisi, Yıkıcı Doğa Olayları konularının kazanımlarına uyarlanarak planların girme, keşfetme, derinleştirme ve değerlendirme aşamalarında kullanılmıştır. Öğrencilerin çevreye yönelik ilgilerindeki değişimi test etmek amacıyla "Ortaokul Çevre İlgi Ölçeği" ön test ve son test olarak uygulanmıştır. Öğrencilere uygulanan ilgi ölçeği SPSS paket programı kullanılarak analiz edilmiş ve son test lehine anlamlı bir farklılık oluştuğu görülmüştür. Düşünme rutinlerinin uygulanmasından elde edilen veriler ise içerik analizi ile çözümlenmiş, öğrencilerle odak grup görüşmesi yapılarak görüşleri alınmış ve elde edilen veriler araştırmacı günlüğü ile desteklenmiştir. Araştırma sonucunda düşünme rutinlerinin Fen Bilimleri dersinde kullanımının ideal olduğu görülmüştür. Uygulamalarda öğrencilerin derse daha aktif katıldıkları, dersi eğlenceli ve ilgi çekici buldukları, rutinlerin ön bilgilerin ortaya çıkarılmasını sağladığı, öğrencilerin konuyu anlamalarına katkı sağladığı ve onları düşünmeye zorladığı sonucuna ulaşılmıştır.