Soğuk savaş sonrası Yunanistan`ın savunma ve güvenlik politikası

ÖZET Yunanistan 1974'ten itibaren GSMH'nın %6'sını savunma harcamalarına ayırmaktadır. Yunan savunma harcamalan AB ve NATO üyesi ülkeler içinde oransal olarak en yüksektir. Bu çalışmada, Soğuk Savaş sonrası Yunan savunma ve güvenlik politikasının analizi yapılmış ve bu analizi yaparken de Yunanistan'ın kuruluşundan bugüne kadar savunma ve güvenlik politikasındaki devamlılığa işaret edilmiştir. Yunanlılar, Yunanistan'ın 1820'lerde Türklerden koparak bağımsızlıklarını kazanmalarından itibaren "Büyük Düş/Fikir' e" (Megali Idea) sahip olmuşlardır. Aslında, "Kara Salı" diye adlandırdıkları 29 Mayıs 1453 'den itibaren bu fikir yeşermekteydi. Yunanistan 19.yy.dan beri yayılmacı bir politika izlemektedir.Buna ister "Pan Helenizm" diyelim ister "Megali Idea" diyelim Yunanistan bu fikrini 1821 den itibaren birkaç kez gerçekleştirmek için teşebbüs etmiştir.Birinci bölümdeki girişten sonra, ikinci ve üçüncü bölümlerde, kuruluşundan bugüne Yunanistan tarihi anlatılırken Megali Idea düşüncesinin Yunanistan savunma ve güvenlik politikalarına nasıl kaynak olduğu ifade edilmek istenmiştir. Ayrıca, Yunanistan'ın Soğuk Savaş dönemindeki güvenlik algılamaları da üçüncü bölümde incelenmiştir. 1974 Kıbrıs Türk Barış Harekatı ve sonrası gelişmeler Yunanistan'ın geleneksel savunma politikasını yeniden gözden geçirmesine yol açmıştır. Bu değişimin kaynağında NATO 'nun Kıbrıs bunalımmdaki hareketsizliği ve takındığı tutum yer almaktadır. Yunan askeri ve sivil devlet adamlarında, NATO'nun bu tavrının, ülkelerini Türkiye ile çıkacak bir krizde "doğudan gelen tehdidin" tehlikesi karşısında yalnız bırakacağı düşüncesi yaygınlaşmıştır. Bu anlayış Yunan savunma ve dış politikasında önemli yeniden yapılanmalara yol açtı. Yunanistan 1974'den sonra yüzünü Avrupa'ya döndü. Dördüncü bölümde, Yunanistan' m Avrupalılaşması, soğuk savaş sonrası Yunanistan'ın güvenlik algılamaları ve komşularına yönelik dış politikası (özellikle Türk- Yunan ilişkileri) ele alınmıştır. Balkanlarda, Yunanistan Avrupa Birliği ve NATO üyesi olan tek ülkedir. Komünist bloğun yıkılmasına kadar, Yunanistan soğuk savaş döneminin politik ve ekonomik limitleri dahilinde hareket ediyordu. Soğuk savaş sonrası belirsizliğinin dengeleri çerçevesinde Atina'nın yeni tehdit algılamalarını ve güvenlik çıkarlarını belirlemiştir. Beşinci bölümde, Yunanistan'ın Avrupa'nın güvenliğindeki rolü ve Yunanistan'ın bölgedeki tek AB ve NATO üyesi olarak 21.yy.a yönelik güvenlik ve savunma konularında aldığı inisiyatifler incelenmiştir. Son olarak, altıncı bölümde Yunanistan savunma ve güvenlik politikasıyla ilgili bazı temel konularla -Kıbrıs ve Ege sorunu- ilgili muhtemel gelişmelerin neler olabileceği tartışılmıştır. Çalışmadan elde edilen sonuçlar yedinci bölümde özetlenmiştir. xıv