Greyfurt kabuk ekstraktının arı sağlığı ve nosema enfeksiyonu üzerine etkilerinin incelenmesi

Bu çalışmanın amacı greyfurt kabuk ekstraktının arı sağlığı üzerine etkileri ve anti-nosemal aktivitesinin araştırılmasıdır. Bu çalışmada kurutulmuş greyfurt kabukları yanıt yüzey yöntemi kullanılarak klasik ve mikrodalga destekli ekstraksiyon yöntemleri ile en yüksek verimle optimize edilmiştir. Her iki ekstraksiyon için optimum şartlar belirlenmiştir ve optimizasyon için Central Composite Design (Merkezi Kompozit tasarım) kullanılmıştır. Optimizasyon ile en yüksek oranda Toplam fenolik madde (TPC), Toplam Antiradikal aktivite (TAA-DPPH) ve Toplam flavanoid madde (TFC) içeriği elde edilmiştir. Klasik çözücü ekstraksiyonu için çözücü oranı %74,336, çözücü/katı oranı 20 ml/g, süre 20 saat ve sıcaklık 50 Cº'dir. Mikrodalga destekli ekstraksiyon için çözücü oranı %65, çözücü/katı oranı 30 ml/g, süre 5 dakika ve mikrodalga gücü 525 W olduğu belirlendi. Optimum ekstraktlarda Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografisi (HPLC) ile polifenolik madde içerikleri belirlendi. Optimum ekstraktların bal arıları üzerine etkileri akut ve kronik toksisite çalışmalarıyla belirlendi. Ekstraktların bağırsak sağlığı üzerine etkileri histopatolojik inceleme ile değerlendirildi. Optimal ekstraktların (%1) antinosemal aktivitesi değerlendirildi. Akut ve kronik toksisite çalışmalarıda ekstraktların şeker şurubuna eklenmesinin histopatolojik incelemelerde bağırsak sağlığı üzerine olumsuz etkiler olmadığı belirlendi ve gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmadı. Kronik toksisite çalışmalarında optimize edilen ekstraktlarla 10 günlük beslemenin yaşam süreleri arasında anlamlı bir farklılık oluşturmadığı belirlendi. Yaşam Testi çalışmalarında ise her iki ekstrakt için yaşam süreleri anlamlı farklılık gösterdi. Klasik ekstraktın %1 oranında şeker şurubuna eklenerek beslenmesi sonu bal arıları kontrol grubuna göre daha uzun yaşam süresi gösterdi. Optimal ekstraktlar kontrol grubuna kıyasla nosema sporlarını azaltıcı aktivite gösterdi ancak bu farklılık istatistiksel olarak anlamlı değildi. Sonuç olarak greyfurt kabuğu ekstraktlarının nosema enfeksiyonuna karşı kullabilmesi ileri çalışmalar yapılması gerekmektedir.