Gülten Dayıoğlu'nun "Gökyüzündeki Mor Bulutlar" eserinin söz varlığı açısından incelenmesi ve Türkçe öğretimi bakımından değerlendirilmesi

Dil, bir milletin zihninde var olan en önemli kültürel hazinedir. Bir dilin ortaya koyduğu ifade imkânlarından faydalanabilmek için o dilin söz varlığı ögelerini çok iyi bilmek gereklidir. Söz varlığı, bir dilde yer alan atasözleri, deyimler, ikilemeler, terimler, yabancı sözcükler, kalıplaşmış sözler, doldurma sözler, çeviri sözcükler, argo /kaba sözler ve kalıp (ilişki) sözler gibi ögeleri içeren bir kavramdır. Bu çalışmada Gülten Dayıoğlu'nun "Gökyüzündeki Mor Bulutlar" eserinin söz varlığı açısından incelenmesi ve Türkçe öğretimi bakımından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla adı geçen eserde bulunan söz varlığı unsurları belirlenmiş ve bunların kullanım sıklıkları ortaya konmuştur. Bu çalışmada, eser incelenirken nitel araştırma yöntemlerinden olan doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Gülten Dayıoğlu'nun "Gökyüzündeki Mor Bulutlar" eserinin incelenmesi sonucunda, eserde söz varlığı ögelerinden en fazla yabancı sözcükler (%44.21) kullanılmıştır. İkinci sırada deyimler (%22.73), üçüncü sırada terimler (%15.05), dördüncü sırada ikilemeler (%13.89), beşinci sırada kalıp (ilişki) sözler (%3.47), altıncı sırada kalıplaşmış sözler ve argo /kaba sözler (%0.33) bulunmaktadır. İncelenen eserde yabancı sözcüklere, deyimlere, ikilemelere ve terimlere çok fazla yer verildiği görülmüştür. Özellikle deyimlerin sıkça kullanımı, çocukların kelime hazinesine katkı sağlayıcı niteliktedir. İncelenen eserde ikilemelere, terimlere ve kalıp sözlere de önemli ölçüde yer verilmiştir, ama deyimler ve yabancı sözcüklerin kullanımı kadar fazla değildir. Kalıplaşmış sözler ve argo/kaba sözler ise çok az miktarda tespit edilmiştir. Eserde atasözleri, çeviri sözcükler ve doldurma sözler ise tespit edilememiştir. Elde edilen bulgular incelendiğinde; eserin, ikilemeler, deyimler, terimler ve kalıp sözler, açısından Türkçe eğitiminde söz varlığını destekleyici ve zenginleştirici bir araç olarak kullanılabileceği düşünülmektedir. Yabancı sözcükler açısından değerlendirecek olursak; incelenen eserlerde Türkçeleşmiş dahi olsa yabancı sözcüklerin sayıca fazla olması Türkçe dersi için istenmeyen bir sonuçtur. Son olarak incelenen eserde herhangi bir atasözüne, doldurma söze ve çeviri sözcüğe rastlanılmamıştır. Atasözleri Türkçe dersi için çok büyük bir öneme sahipken incelenen eserde atasözlerine yer verilmemesi bir eksikliktir.