Gümüşhane florasında doğal olarak yetişen alıç'ın (Crataegus tanacetifolia (Lam.) Pers.) in vitro çoğaltımı üzerine bir araştırma

Günümüzde, kuraklığın gittikçe büyümesi, sürdürülebilir bitkilendirme çalışmalarının ivedilikle hayata geçirilmesini gerektirmektedir. Bu bağlamda kuraklığa dayanıklı alıçın (Crategus L.); ağaçlandırma çalışmaları, erozyon kontrolü, kurakçıl peyzaj, tarım ve hayvancılık, insan beslenmesi, tıp, kozmetik endüstrisi gibi geniş alanlardaki kullanım imkanı bu bitkinin önemini gittikçe artırmaktadır. Türkiye'nin genelinde alıçın doğal olarak yetiştiği dikkate alınır ise ülke ekonomisi ve ekolojisine katkıları daha iyi anlaşılacaktır. Kullanım alanlarının genişliği alıçın uygun generatif ve vejetatif üretim tekniklerinin belirlenmesini önemli kılmaktadır. Vejetatif çoğaltıma göre genetik kaynakların çoğaltılması ve korunmasını kolaylaştıran, işçilik maliyetlerinde ve depolama alanlarında kazanımlar sunan in vitro çoğaltım daha cazip görülmektedir. Çalışmamızda Gümüşhane'de doğal yayılışı olan endemik Crataegus tanacetifolia (Lam.) Pers.'dan alınan eksplantlar, kallus ve sürgün teşvikini sağlamak amacıyla bitki büyüme düzenleyici oksin ve sitokinin hormonlarının farklı konsantrasyon ve kombinasyonlarından oluşan ortamlara aktarılmıştır. Sonuç olarak; 2 mg/l NAA ve 0.5 mg/l KIN içeren kallus teşvik ortamı en yüksek değeri (23.33 g/10 eksplant) vermiştir. Sürgün teşvik ortamlarında ise en yüksek sürgün sayısı yüzde değeri (%47) 8 µM BAP, 6 µM IAA ve 2 µM GA3 içeren ortamdan elde edilmiştir. Alıç mikroçoğaltımı ile ilgili bu çalışmanın literatüre katkı sağlanması beklenmektedir.