Güneş ve rüzgar enerji kaynaklarına göre Türkiye enerji kimlik haritası oluşturulması ve yer seçimi örneği

Hayatımızın her dakikasında kullanmakta olduğumuz zorunlu ihtiyaçlarımız arasında yer alan elektrik enerjisine olan gereksinimimiz teknolojik gelişmelerin paralelinde her geçen gün artmaktadır. Günümüzde küresel iklim sorunu yaşanırken artan bu ihtiyacı karşılamak adına yapılan enerji üretimleri, sürdürülebilir bir gelecek için önemlidir. Yaşanabilir bir dünya için elektrik enerjisi üretimlerinin yenilenebilir kaynaklardan sağlanması gerekmektedir. Yerinde etkin ve verimli bir kullanım açısından yenilenebilir elektrik enerjisi kaynaklarına verilen önemi yansıtan bu çalışmada, öncelikle elektrik enerjisinin gelecek kullanım kapasite tahmini yapılarak en uygun enerji kurulum yeri belirleme metodolojisi oluşturulmuştur. Küçük ölçekli düşünülen birinci etap uygulamada ülkemizin her bir ilinin 2030 yılı elektrik enerjisi tüketim tahminleri yapay zeka yöntemlerinden Yapay Sinir Ağları (YSA) ile gerçekleştirilmiştir. Ülke sınırları içinde yer alan tüm illeri kapsayan ilk etap çalışmada nüfus, ortalama hane halkı büyüklüğü, eğitim, kişi başına düşen gayri safi yurt içi hasıla, ihracat, ithalat ve sanayi faktörleri ele alınmıştır. Bu faktörlere göre 2009-2018 yıllarını kapsayan 10 yıllık döneme ait veriler ve bu yıllara ait enerji tüketim verileri YSA ile modellenmiştir. Modelleme sonucu elde edilen 0,94 R2 değeri ile model doğrulanmıştır. 2030 yılı için yüksek, orta ve düşük olmak üzere senaryolara göre gelecek tahminleri yapılmış ve haritalanmıştır. Ayrıca gelecekte her bir ilin elektrik enerjisi tüketim tahmini ile oluşturulan güneş ve rüzgâr potansiyelleri birlikte değerlendirilmiştir. Gelecekte elektrik enerjisi ihtiyacını karşılamak noktasında güneş ve rüzgar enerji santralleri için Coğrafi Bilgi Sistemlerinin (CBS) karar verici süreçlerinden faydalanılarak yer seçimi çalışması gerçekleştirilmiştir. Konumsal faktörlere göre güneş enerjisi için Konya, rüzgar enerjisi için Bursa ili enerji talebi ve potansiyel bakımından uygun çalışma bölgesi olarak belirlenmiştir. Çok Ölçütlü Karar Analiz Yöntemlerinden Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) yöntemine göre belirlenen arazi örtüsü, yükseklik, eğim, bakı, güneş radyasyonu miktarı, rüzgar hızı, korunan alanlar, su kaynakları, yerleşim alanları, ulaşım ağı ve enerji nakil hattı faktörlerine CBS analizleri yapılmıştır. Çalışma sonucu Konya ve Bursa'da güneş ve rüzgar enerji santrali kurulumu için en uygun alanların tespiti yapılmıştır.