Güney Marmara (propontis) limanları: Parion ve Priapos

ÖZET Bu yüksek lisans tezi antik dönemde Güney Marmara (Antik Propontis) kıyısında yer alan ve deniz ticareti için önemli iki kıyı yerleşimi olan Parion ve Priapos limanlarını incelemeyi amaçlar. Bugüne kadar bu iki yerleşimin limanlan konusunda herhangi bir çalışma yapılmamış olması bu tez çalışması için önemli bir etken olmuştur. Parion ve Priapos'un Antik dönemde Ege ve Karadeniz kültürlerini birbirine deniz yoluyla bağlayan Marmara bölgesinin kıyıyı takip eden deniz yolu üzerinde olması dolayısıyla yapılan incelemeler sonucu bu kentlerde limanların varlığı arkeolojik verilerle tespit edilmeye çalışılmıştır. Söz konusu limanlar, kullanıldıkları dönemde ait oldukları şehirlere pek çok açıdan faydalar sağlamış ve şehirlerin gelişmesinde önemli bir etken olmuşlardır. Özellikle Parion limanı çevresinde erken Arkaik dönemden Hellenistik döneme kadar tarihlenebilecek arkeoloji veriler ele geçmiştir. Ayrıca, yapılan sualtı araştırmaları sonucunda Parion limanın kullanım şekli konusunda önemli bilgiler elde edinilmiştir. Sualtı Arkeolojisinin çalışma konularından birini oluşturan liman ve liman yapılan antik dönem deniz ticareti, teknolojisi ve gemiciliği açısından oldukça önemli bilgiler sunarlar. Limanların gelişimine bakıldığında ise; limanların, önceleri akıntı ve rüzgara karşı korunaklı yerlerde yapıldığı daha sonraki dönemlerde teknolojinin de ilerlemesiyle denizin, kıyıdan itibaren doldurulması suretiyle dış etkenlere karşı korunaklı alanlar oluşturulduğu görülmektedir. Bunun en güzel örneklerinin de Güney Marmara limanlarında gözlendiği anlaşılmaktadır.