Güneydoğu Anadolu bölgesindeki bir özel hastanede hasta güvenliği kültürü

ÖZET ÖZCAN, Taner Hasan. Güneydoğu Anadolu Bölgesindeki Bir Özel Hastanede Hasta Güvenliği Kültürü, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2018. İnsanın hata yapabileceği varsayımından yola çıkarak, hatanın olmaması için insanların çalıştığı koşullar değiştirilebilir ve geliştirilebilir. Sağlık kuruluşlarında hasta güvenliği kültürünün yerleştirilmesi ve geliştirilmesi için yapılacakların başında çalışanların hasta güvenliği kültürünün ölçülmesi gelmektedir. Bu araştırmada, Güneydoğu Anadolu Bölgesindeki özel bir hastanede tüm çalışanların hasta güvenliği ile ilgili tutumlarını ve buna bağlı olarak hasta güvenliği kültürünü belirlemek amaçlanmıştır. Çalışanların, hasta güvenliği ile ilgili tutumlarının ve kültürünün soyodemografik ve mesleki özelliklerine göre değerlendirilmesi bu araştırmanın diğer bir amacıdır. Araştırmada tüm everene (340 kişi) ulaşmak hedeflenmiş, 284 kişiye (katılım oranı %84) ulaşılmıştır. Veri toplama aracı olarak Sexton ve diğerleri (2006) tarafından geliştirilen Güvenlik Tutumları Anketi (GTA) kullanılmıştır. GTA, 5'li Likert tipindedir, 30 madde ve 6 boyuttan oluşmaktadır. Çalışmada, boyutların Cronbach alpha değerleri 0,69-0,88 arasında güvenilir düzeyde bulunmuştur. Stresin kabulü boyutu hariç diğer boyutlar arasındaki ilişki katsayıları orta düzeyde ve kuvvetli (0,62-0,76); stresin kabulü boyutu ile diğer boyutlar arasındaki ilişki katsayıları ise çok düşük ve zayıftır (0,19-0,32). GTA'daki ifadelerden "İşimi severim." en yüksek ortalama (4,55±0,99) ve katılma oranına (%88,4) sahipken; "Acil durumlar (örneğin, acil resüsitasyonlar/ canlandırmalar, kanamalar) sırasında aşırı yorgunluk performansımı bozar." en düşük ortalama (2,93±1,54) ve katılma oranına (%43) sahip ifade olmuştur. GTA'nın boyutlarından ortalaması en yüksek boyut "iş doyumu (4,04±1,04)" iken, ortalaması en düşük boyut "stresin kabulü (3,25±1,25)" boyutudur. Diğer boyutların ortalamaları (çalışma koşulları [3,59±1,14]; yönetime ilişkin algılar [3,57±1,09]; güvenlik iklimi [3,49±0,88]; ekip çalışması iklimi [3,54±0,92]) ise birbirine yakındır. Çalışmada genel olarak cinsiyeti kadın, yaşı ≤29, eğitim düzeyi lise ve üniversite, pozisyonu hemşire, hastalarla etkileşim içinde olan, çalışma saatleri gündüz-gece, hastanede çalışma süresi ≥11 ay, meslekte çalışma süresi 13-72 ay veya ≥73 ay olan grupların hasta güvenliği kültürü algısı, diğer gruplara göre daha olumsuz bulunmuştur. Çalışmanın sonucunda; bu gruplarda hasta güvenliği kültürü algısının neden düşük olduğunun araştırılması, hasta güvenliğinin iyileştirilmesi, çalışanların belirli aralıklarla hasta güvenliği ile ilgili tutumlarının ve kültürünün ölçülmesi yönünde önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Sözcükler Hastane, Hasta Güvenliği, Güvenlik Tutumları, Hasta Güvenliği Kültürü, Özel Hastane.