Güvenli toz bebek maması hazırlanması ile ilgili bir ölçeğin geliştirilmesi, geçerlik ve güvenirliğinin incelenmesi

GİRİŞ VE AMAÇ: Emzirme tartışmasız bebekler için en iyi beslenme şeklidir. Bazı durumlarda anne sütü yerine endüstriyel formül mamalar kullanılmak durumunda kalınabildiğinde mamanın güvenli olarak hazırlanması önemlidir. Bu çalışma ebeveynlerin güvenli toz bebek maması hazırlama ile ilgili uygulamalarını belirlemede kullanılabilecek "Güvenli Toz Bebek Maması Hazırlanması Ölçeği" nin geliştirilmesi, geçerlilik ve güvenirliğinin test edilmesi amacı ile gerçekleştirilmiştir. GEREÇ VE YÖNTEM: Metodolojik ve kesitsel olarak yapılan araştırmanın örneklemini Türkiye genelinde çalışmaya gönüllü olarak katılan 330 ebeveyn (240 anne, 90 baba) oluşturmuştur. Araştırma verileri araştırmacılar tarafından hazırlanan soru formu; literatür bilgileri, araştırmacıların deneyimi ve uzman görüşleri doğrultusunda hazırlanan "Güvenli Toz Bebek Maması Hazırlanması Ölçeği" isimli 5' li Likert tipi ölçek taslağı ile toplanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler IBM SPSS AMOS 23 programı kullanılarak analiz edilmiştir. BULGULAR: Çalışma grubundaki katılımcıların yaş ortalaması 27,61±5,44 olduğu saptanmıştır. Ölçeğin yapı geçerliğinde; Kaiser-Meyer-Olkin değerinin 0,792 ve Barlett's küresellik testinin anlamlı olduğu bulunmuştur (p<0,01). Uygulanan faktör analizi sonucunda 19 olan madde sayısı 17'ye düşmüştür. Bu 17 maddenin kapsam geçerliliği sonucunda 5 faktörde toplandığı ve bütün faktör yüklerinin 0,400'ün üstünde olduğu görülmüştür. Bu faktörler "Tazelik", "Hazırlık Öncesi Hijyen", "Hazırlık Öncesi Kontrol", "Uygun Hazırlama", "Güvenli Sıcaklık ve Çözdürme" olarak adlandırılmıştır. Ölçeğin doğrulayıcı faktör analizi modeline ilişkin uyum indeks değerleri χ2/df=1,784 GFI=0,936, CFI=0,927, RMSEA=0,049'tür. Ölçeğin toplam Cronbach' s Alpha katsayısı 0,792 bulunmuştur. SONUÇ: Geliştirilen ölçeğin ebeveynlerin güvenli toz bebek maması hazırlama ile ilgili uygulamalarını ölçmede kullanılabilecek yeterli düzeyde geçerli ve güvenirlik göstergelerine sahip bir ölçüm aracı olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Bebek Beslenmesi, Güvenli Mama Hazırlama, Bebek Maması, Ölçek Geliştirme