Güvenlik iklimi ile insana yakışır iş ilişkisi: Bir belediye örneği

Belediyelerde çalışanların iş güvenliği ve görevlerini yerine getirirken karşılaştıkları sorunların minimize edilmesi, güvenlik iklimi kavramının sunduğu değerlerin geliştirilmesi ve en yüksek seviyede içselleştirilmesi gerekliliği, bu araştırmanın temel odak noktalarındandır. Bu bağlamda, araştırmanın amacı, belediye çalışanlarının güvenlik iklimine ilişkin algılarını analiz etmek ve bu algıların, insana yakışır iş koşullarıyla ilişkisini incelemektir. Ayrıca, bu ilişkilerin belirli bir çerçeve içerisinde nasıl şekillendiğini anlamak ve çalışanların iş güvenliği ile insana yakışır iş arasındaki etkileşimi ortaya koymak hedeflenmektedir. Yapılan araştırmanın birinci bölümünde genel kabul görmüş konu ile ilişkili kavramlara, ikinci bölümünde güvenlik iklimi ve insana yakışır iş ilişkisine, üçüncü bölümde yerel yönetim birimi olan bir belediyede çalışanlarının İSG kültürü, güvenlik iklimi, çalışana uygun iş yani insana yakışır iş ile ilgili birtakım yapılan analizlerin sonuçlarına göre değerlendirme yapılmıştır. Araştırma bir belediye biriminde işçi, memur vs. hukuki statü ayrımı yapılmadan 520 kişiden oluşan belediye çalışanları üzerinde yürütülmüş olup 500 kişiden alınan anket değerlendirilmiştir. 20 kişiden alınan anket ise gerekli uygunluk sağlamadığı için değerlendirmeye alınmamış ve veriler saklanmaktadır. Araştırma yönetim kadrosu ve çalışanlardan ön bilgilendirme yapılarak gerekli izinler alındıktan sonra, güvenlik iklimi ve insana yakışır iş ölçeği anket formu belediye personellerine tek tek dağıtılarak ilgili anketin doldurulması sağlanmıştır. Güvenlik iklimi ve insana yakışır iş ölçeği anketinin alt ölçeklerinin her biri birbirleriyle bir bütün oluşturacak şekilde bağlantılı ve birbirleriyle kavramsal çerçevede pozitif yönlü ve anlamlı biçimde uygulama alanı bulmuştur. İş güvenliği iklimi ve insana yakışır iş kavramının çalışanlara ait değerlerin ortaya koyduğu faktörler; yaş, cinsiyet, öğrenim durumu, işyerindeki görevi, ramak kala olayların yaşanılıp yaşanmadığı, işyerindeki çalışma süresi, yapılan iş gereği bağlı bulunulan birim, çalışılan birim, iş kazası öyküsü gibi değerlerle aralarındaki analizler sonucunda ilişkili bulunmuştur. Belediye çalışanlarının iş güvenliği kültürünü benimsemesi ve işyerinde pozitif bir güvenlik ikliminin oluşturulması, iş kazası risklerinin azalmasında önemli rol oynamaktadır. Çalışanların güvenli çalışma yöntemlerini uygulamaları, doğrudan işyeri kaynaklı riskleri azaltmakta, kazaların daha çok çevresel faktörlerden kaynaklandığı görülmektedir. Güvenlik ikliminin sadece bir politika değil, aynı zamanda bir kültür haline getirilmesi, çalışanların işyerine olan güvenini artırmakta ve güvenli davranışları teşvik etmektedir. Bu noktada, yöneticilerin güvenlik konusuna duyarlılığı ve çalışanlara örnek olmaları kritik öneme sahiptir. İş güvenliği faaliyetlerinin etkinliğini artırmak için; yöneticilerin ve çalışanların sürece aktif katılımı, düzenli iş güvenliği eğitimlerinin verilmesi, meydana gelen iş kazalarının kök neden analizlerinin yapılması ve sonuçların çalışanlarla paylaşılması gerekmektedir. Bu araştırma kapsamında yapılan analizler, güvenlik iklimi ile insana yakışır iş arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur. Bu bulgu, işyerinde olumlu bir güvenlik ikliminin, çalışanların daha insani ve uygun çalışma koşullarına sahip olmasıyla bağlantılı olduğunu göstermektedir. Ayrıca çalışmada, çalışanların demografik özellikleri ile güvenlik iklimine dair algıları arasındaki ilişkiler de değerlendirilmiştir. Yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim düzeyi, görev süresi, unvan ve çalışılan birim gibi değişkenlerle güvenlik iklimi algısı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Bununla birlikte, iş kazası yaşama ve ramak kala olaylarla karşılaşma durumlarının da güvenlik iklimi algısı üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı görülmüştür. Bu sonuçlar, güvenlik iklimi algısının daha çok bireysel deneyimden ziyade kurumsal yaklaşımlarla şekillendiğini düşündürmektedir. Yapılan çalışma çerçevesinde elde edilen sonuçlar, güvenlik ikliminin sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamının oluşturulmasında büyük bir öneme sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Bu bulgular ışığında, belediye içinde olumlu bir güvenlik iklimi yaratılmasının, çalışanların insana yakışır iş koşullarını iyileştireceği, iş kazalarını azaltacağı ve verimliliği artıracağı söylenebilir.