Güvenlik kültürünün uluslararası boyutta değerlendirilmesi

Çalışma hayatında maddi ve manevi olarak en büyük zarara sebep olan olayların başında iş kazaları ve meslek hastalıkları gelmektedir. İş kazalarını azaltmada proaktif önlem yaklaşımı olarak güvenlik kültürünün önemi sıklıkla vurgulanmaktadır. Ülkelerin kültürü, insanların tutum, norm, değer ve davranışlarını etkileyen aynı zamanda çalışma hayatının bir parçası olan örgüt kültürünün temel taşlarındandır. Ülke kültürünün bir parçası olan örgüt kültürü ise kurumsal ortak değerleri tanımlamak için sıklıkla kullanılan bir kavramdır. Örgüt kültürünü oluşturan bir unsur olan güvenlik kültürü ise bir örgütün güvenli çalışması ile ilgili olarak çalışanların güvenlik tutum, değer ve davranışlarını etkilediği düşünülen kurumsal kültürün bir alt gerçeğidir. Günümüzde güvenlik kültürüne dair davranışları ölçmek için formülleştiren ve evrensel olarak kabul edilmiş bir model bulunmamaktadır. Güvenlik kültürünü pozitif olarak oluşturulması ve geliştirilmesi için devlet, işveren ve çalışan taraflarına ciddi sorumluluklar düşmektedir. Bu sorumlulukları yerine getirme, örgütlerin güvenlik kültürü seviyesini ölçme, güvenlik performansın arttırma ve sürdürebilirliğini sağlamada büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada, örgütlerde güvenlik kültürünü ölçmek için model geliştirilmiştir. Uluslararası boyutta bir bakış yakalamak için güvenlik kültürünün literatürde kabul görmüş ölçekler değerlendirilerek yeni ölçekler geliştirilmiş (risk algısı, inançların etkisi, güvenlik farkındalığı, iş baskısı ve önceliği, yönetimin güvenlik takibi, proaktif güvenlik yönetimi, yaptırım ve teşvik) ve bu ölçekler ile güvenlik kültürünün ölçülmesi amaçlanmıştır. Geliştirilen bu model dokuz ülkede (Amerika Birleşik Devletleri, Dubai Emirliği, Fransa, Gürcistan, İngiltere, Macaristan, Polonya, Singapur ve Türkiye) uygulanarak uluslararası ölçekte güvenlik kültürünü ölçmeye yönelik veriler toplanmış ve yapılan istatistiki analizler ile farklılıklar ortaya koyulmuştur. Ayrıca güvenlik kültürünün demografik yapı ve güvenlik performansı ile olan ilişkisi değerlendirilmiştir. Bu tez çalışmasının sonuçları, uluslararası boyutta ve tüm sektörlerde iş sağlığı ve güvenliğinin iyileşmesine, güvenlik kültürünün geliştirilmesine ve sürdürebilirliğine katkı sağlamaktadır.