Guy de Maupassant'ın ve Ömer Seyfettin'in öykülerindeki kötümserlik görüngesinden karşılaştırmalı kadın imgesi

Bu araştırmanın konusu, 19. yüzyıl sonunda Fransız yazınında kısa olay öykücülüğü türünün öncüsü Guy de Maupassant'ın ve 20. yüzyıl başında Türk yazınında kısa öykücülüğün ilk temsilcisi olan Ömer Seyfettin'in yazınsal yapıtlarından yola çıkılarak, kadının toplumdaki varoluş şekillerinin (toplumsal-ekinsel, toplumsal iktisadi ve toplumsal-siyasi durum, toplumsal cinsiyetçilik gibi alanlarda kadının güçsüz bırakılması) Türk ve Fransız yazınına odaklanılarak kıyaslanmasıdır. Dönemlerinin toplumsal ve siyasal yıkımlarına tanık olmuş bu iki yazarın toplum yaşamı içerisinde, kadına yönelik eleştirel bakış açılarının karşılıklı olarak incelenmesi, günümüzün sorunlarına ışık tutabileceği gibi, gelecekte kadının toplumdaki var oluşuna yol gösterecek ve toplumsal barışı sağlayabilecek çözümler sunmak yönünden yarar sağlayabilecektir. Bu amaçla, karşılaştırmalı yazın çerçevesinde, iki kısa öykü incelenerek toplumsal tarih ve ekinsel değişim ışığı altında, bazı sorulara yanıt aranmıştır: 19. yüzyıl sonunda ve 20. yüzyıl başında Fransız ve Türk toplumlarında kadın ferdin toplumsal konumu nedir? Kadının toplumsal güçsüzlüğü nasıl iyileştirilebilir? Bu kapsamda, toplumsal barışın sağlanması adına çözüm bekleyen sorunlar ortaya koyulmuştur. İncelenen iki kısa öyküye dayanarak, yazarların dönemlerine ait toplumsal-iktisadi, toplumsal-ekinsel, toplumsal-siyasi koşullar çerçevesinde, dört kavram araştırmaya temel oluşturmuştır: (1) Kadın ve kötümserlik, (2) kadın ve toplumsal-ekinsel-iktisadi durum, (3) kadın ve toplumsal cinsiyetçilik (4) kadın ve savaş. Araştırmada, yazınlararası karşılaştırmaların dayandırılacağı temellerin yorumlanmasına olanak sağlayan Düşün-Tarihsel yönelim yaklaşımıyla, ekinsel kuramlardan Marksist kuram ve toplumsal-cinsiyet kuramından yararlanılmıştır. Karşılaştırmalı yazınbilimi yöntemlerinden çoğulcu yönteme başvurulmuştur. Nitel bir araştırma olan bu çalışma betimsel yöntemle gerçekleştirilmiştir. Öykülerin barındırdıkları izleklere dayandırılarak ve "kadın" kahraman odağa alınarak çalışmamızın sorunsalına bağlı ortak ana konu saptanmış, veriler anlamlı ve sistematik bir şekilde incelenmiştir. Çalışmanın bulgular, çözümleme ve yorum bölümünden önce, yazarların içinde bulundukları genel koşullar işlenerek, yaşam öyküleri, izledikleri yazınsal akım, yapıtları, etkilendikleri yazarlar ve yaşamlarında iz bırakan önemli kadın kişilikler ortaya konulmuştur. Öykülerden elde edilen verilerden yola çıkarak ulaşılan bulgular ve yapılan çözümlemeler, kadın ferdin toplumsal cinsiyetçilik baskısı altında özlük hakları açısından olduğu gibi, hukuki, iktisadi, eğitimsel ve mesleki gelişim haklarından da yoksun bırakıldığını, toplum içerisinde erkek fertle eşit çizgide bir yaşam sürdürmediğini, birçok haksızlığa ve önyargıya maruz kalarak, öğrenilmiş umarsızlık, üzüntü, hüzün, yalnızlık, öç ve düş kırıklığı gibi olumsuz duygulanımlarla yaşama devam ettiğini ortaya koymuştur. ANAHTAR SÖZCÜKLER: Kadın, Toplumsal Gerçeklik, Toplumsal-Ekinsel, Toplumsal-İktisadi, Toplumsal-Siyasi, Yazınsal Gerçekçilik