Güzel sanatlar lisesi öğrencilerinin problem çözme sürecinde sergiledikleri bilişsel-üstbilişsel davranışlarının incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, güzel sanatlar lisesinde öğrenim görmekte olan öğrencilerin problem çözme sürecinde göstermiş oldukları bilişsel-üstbilişsel davranışlarını incelemek ve matematik problemine ilişkin algılarını tespit etmektir. Nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılarak tasarlanan araştırmada, çalışma grubu amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Araştırmanın verileri "Matematik Problemi Metafor Anketi", "Problem Çözme Başarı Testi", sesli düşünme protokolleri, ses ve görüntü kayıtları, uygulayıcı ders analiz günlükleri yardımı ile toplanmıştır. Araştırma, 2021-2022 eğitim ve öğretim yılında Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan devlete bağlı bir güzel sanatlar lisesinde öğrenim gören 10, 11, ve 12. sınıf öğrencileriyle yürütülmüştür. Lisede öğrenim gören tüm öğrencilere uygulanan metafor anketi verilerinin içerik analizi yapılmış, belirlenen farklı kategorilerden seçilen on öğrenci ile çalışma grubu oluşturulmuştur. Öncelikle, çalışma grubuna iki adet rutin olmayan problemden oluşan ön test soruları sesli düşünme protokolleri aracılığıyla uygulanmış, ardından on bir farklı problem çözme stratejisinden seçilen yirmi iki problem kullanılarak üstbiliş destekli problem çözme strateji öğretimi yapılmıştır. Öğrencilerin öğretim süresince sergiledikleri bilişselüstbilişsel davranışları gözlemlenerek uygulayıcı ders analiz günlüklerine not edilmiştir. Ardından son test uygulanmış, ön test ve son test verileri betimsel analize ve yinelenen metafor anketi verileri ise içerik analizine tabi tutulmuştur. Araştırmanın sonucunda, öğretim süreci sonrasında öğrencilerin bilişsel-üstbilişsel davranış sayılarında artış olduğu belirlenmiştir. Öğrencilerin son problem çözme algıları incelendiğinde, matematik problemine dair algılarında pozitif yönde değişim gözlemlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Bilişsel-üstbilişsel davranış, Güzel sanatlar lisesi öğrencileri, Matematik problemi algısı, Problem çözme.