Güzel sanatlar lisesi resim bölümü sınavlarına hazırlık sürecine ilişkin görsel sanatlar öğretmenlerinin ve öğrencilerin görüşleri (Diyarbakır örneği)

Bu araştırmanın amacı güzel sanatlar lisesine hazırlanan öğrencilerin sınava hazırlık sürecinde karşılaştıkları sorunları tespit etmektir. Bu kapsamda öğretmen ve öğrencilerin görüşleri alınarak güzel sanatlar lisesi sınavına hazırlık sürecinde yaşanan sorunların açığa çıkarılıp eğitim öğretime katkılarının ortaya konulması sağlanacaktır. Bu araştırma içerik analizi yöntemiyle gerçekleştirilmiş olup araştırmanın örneklemini Diyarbakır ili merkeze bağlı dört ilçe olan Sur, Bağlar, Kayapınar ve Yenişehir ilçelerinde görsel sanatlar öğretmeni olarak görev yapmakta olan 10 öğretmen ve Diyarbakır ili Bağlar ilçesine bağlı bir ortaokulda öğrenimlerine devam eden 8. sınıflardan 10 öğrenci oluşturmaktadır. Yarı yapılandırılmış görüşme formlarından elde edilen veriler içerik analizi ile analiz edilmiştir. Bu analiz sonucunda güzel sanatlar lisesinde öğrenim görmek için yapılan yetenek sınavına hazırlık sürecinde öğretmen ve öğrencilerin çeşitli sorunlarla karşı karşıya kaldıkları ortaya çıkmıştır. Araştırmada katılımcıların görüşleri araştırmacı tarafından kodlanmış, bu kodlardan kategoriler oluşturulmuş ve her kategori kendi alt kodlarıyla birlikte ayrıntılı bir biçimde değerlendirilmiştir. Yapılan görüşmeler doğrultusunda genellikle görsel sanatlar öğretmenlerinin sorumluluk üstlendiği, güzel sanatlar sınavı ile ilgili öğrencileri bilgilendirdiği ve yönlendirdiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte öğrencileri güzel sanatlar lisesini götürüp yerinde görmelerini sağlayarak sürece katkı sundukları görülmektedir. Sınava hazırlanma sürecinde çoğunlukla ailelerin görsel sanatlar dersine karşı ön yargılı oldukları için hazırlanma süreci ilgili problemler yaşandığı ve olumsuz aile tutumları sonucunda öğrencinin motivasyonun düşük olduğu, görsel sanatlar öğretmenlerinin de bu süreçte aileleri ikna etme konusunda problemler yaşadığı saptanmıştır. Katılımcılar ile yapılan görüşmelerde okullarda genellikle atölyelerin mevcut olduğu ancak halen bazı okullarda olmadığı tespit edilmiştir. Güzel sanatlar lisesi resim bölümü yetenek sınavı iki aşamalı olarak yapılmaktadır. Bu sınavlarda canlı model performansı gerektiğinden ve ancak geniş atölye ortamında uygulanabilirliği arttığından okullarda atölye probleminin ortadan kalkması gerektiği düşünülmektedir. Öğrencilerin sınava hazırlık sürecinde aile, öğretmen ve okul yönetiminin iş birliği halinde olması öğrenci motivasyonu olumlu yönde etkilenmektedir. Hazırlık sürecinde olan öğrencilerle yapılan görüşmelerde özellikle aile ve öğretmenden gelecek desteğin önemi üzerinde durulması bu süreçte aile ve öğretmenlerin etkisinin kritik bir öneme sahip olduğunu göstermektedir. Güzel sanatlar liseleri sınırlı sayıda öğrenci alımı yapmaktadır ve öğrenciler bu yüzden sınava tabi tutulmaktadır. Sınava hazırlık sürecindeki öğrenciler, görsel sanatlar öğretmenlerinin kendilerini yönlendirme ve destekleme konusundaki duruşlarının oldukça belirleyici olduğunu düşünmektedirler. Bunun yanı sıra okul yönetimi, öğrencilerin sınava hazırlanma sürecinde etkinliklerin planlanması ve programlanmasında aktif bir rol oynamalıdır. Bu konuda okul idaresinin süreç içerisinde olumlu ve destekleyici tavır sergilemeleri, görev ve sorumlulukları doğrultusunda hareket etmeleri ile sürecin olumlu sonuçlar doğuracağı düşünülmektedir. Güzel sanatlar lisesine hazırlanma konusuyla ile ilgili en büyük görev görsel sanatlar öğretmenlerine düşmektedir. Görsel sanatlar öğretmenlerinin destekleyici ve yol gösterici bir yetiye sahip olması, okul yönetiminin de bu süreçte görsel sanatlar öğretmeni ile hareket edip bu konuda önlemleri alıp gerekli zamanı ve ortamları sağlaması gerekmektedir.