Hadis usulünde adâlet kavramı

Râvinin güvenilir olmasının temel şartı olan adâlet, rivayetlerin kabulünde en önemli unsurdur. Bundan dolayı adâletin anlamı hadis usulü eserlerinde etraflıca ele alınmıştır. Nitekim râvinin âdil olmadığına hüküm veren muhaddislerin adâlet anlayışı ya da adâleti zedelediği kabul edilen davranışların bilinmesi cerh- ta'dîl ilmi açısından önem arz etmektedir. Çalışmanın birinci bölümünde adâletin lugat ve ıstılâh mânası verildikten sonra kavramın tarihî gelişim seyri meşhur hadis usulü eserleri çerçevesinde incelenmiş ve adâlet kavramı ile ilgili konulara temas edilmiştir. İkinci bölümde öncelikli olarak adâletin tespitine değinilmiş sonrasında hadis usulü eserlerinde adâlet kavramı etrafında ortaya çıkan bazı önemli meseleler incelenerek hadis usulü âlimlerinin görüşleri nakledilmiştir. Ardından metâin-i aşere olarak ifade edilen râvi ta'n sebeplerinden adâlet ile ilgili olan beş madde hakkında açıklamalarda bulunulmuştur. Ayrıca hadis usulünde râvinin bir vasfı olarak kabul edilen adâlet ile şahitte bulunması gereken adâlet sıfatı arasındaki farka değinilmiştir. Sonuç bölümünde adâlet kavramının tarihî gelişimi ve bu süreçte adâlet için yapılmış tanımlar, adâlet ile ilgili muhtelif meseleler bağlamında ulaşılan neticeler kaydedilmiştir.