Hadîslerde Sıla-i Rahim (Kutüb-i Sitte çerçevesinde)

İnsanlar tabiatları gereği sosyal varlıklardır. Bu nedenle çevrelerindeki fertlerle diyalog halindedirler ve birbirlerine muhtaçtırlar. Cenâb-ı Hak insanlar arasında bir kısım bağlar tesis etmiştir. Kişinin yaşam boyu saadeti bu bağların sağlam olmasıyla doğru orantılıdır. İşte İslâm, sıla-i rahim adı altında dinin önemli temellerinden biri olarak bu önemli bağı ortaya koymuş ve birtakım kâideler vaz etmiştir. Sosyal dayanışma ve yardımlaşma açısından insana, ailesinden sonra en yakın sosyal çevre akrabalarıdır. Kur?ân ve hadîsler, akraba ilişkilerine titizlikle değinmiştir. Kur'ân'da münâfıkların belirgin bir özelliği olarak akrabalık bağlarını koparmaları gösterilir. Hz. Peygamber de (s.a.s.) bu konudaki pek çok hadisinden birinde "fazîletlerin en üstünü, senden ziyareti kesen akrabanı ziyaret etmendir" buyurarak konunun önemine dikkat çekmiştir. Soy birliğine sahip olanların ilişkilerini sürdürmeleri, birbirlerine sevip şefkat göstermeleri, maddî ve mânevî destek sağlayarak sıkıntılarını giderme gayretinde olmaları, özel olarak sıla-i rahimin muhtevasını oluşturur. Genel olarak sıla-i rahim ise, bütün insanları ve bütün varlıkları şefkatle kucaklamaktır. Akrabalık ilişkileri sosyal dayanışma açısından önemli olduğu gibi ailelerin huzur ve güveni açısından da mühimdir. İyi ilişkiler, mutluluk ve sevincin paylaşılmasında, sıkıntı ve kederin göğüslenmesinde ayrı bir yere sahip olduğundan toplumda fert ve aileye destek olur. Dolayısıyla sosyal bünyeyi de güçlendirir. Kötü ve kopuk ilişkilerse sürekli rahatsızlık, güvensizlik ve yalnızlık hissi uyandırır. Günümüzde şehir yapılaşmasının ve değişen iş hayatının, akrabalık ilişkilerini olumsuz yönde etkilediği bilinmektedir. Ayrıca cehâlet, kibir, cimrilik, haset, miras taksimindeki adâletsizlikler? gibi sebeplerle bu bağlar kopabilir. Akrabalık bağının koparılması anlamına gelen kat-ı rahim ise, büyük günahlardandır. Toplumumuzda sıla-i rahimin güzel tezâhürleri de vardır. Bayramlaşma, sevgi saygı, ikram, hediyeleşme gibi erdemler önem kazanarak köklü geleneklerin oluşmasına vesile olmuştur.Dinin ilk emirlerinden olan sıla-i rahimi uygulamak riayet edilmesi gereken bir vecibedir. Bu esnadaki fedakârlıklar, bir şahsın herhangi bir şahsa ikramı gibi değildir. Bu önemli bir hak, eda edilmesi gereken mühim bir görev ve borçtur. Anahtar Kelimeler: Akraba, Aile, Bağ, İletişim, Hak-Hukuk, Sıla-i Rahim, Kat'-ı Rahim, Sevgi, Yardımlaşma, Fedakârlık, Hadis.