Mehâmilî ve Emâlî'si

Çalışmanın başında öncelikle "imlâ" kelimesinin üzerinde duruldu. Bu kelimenin, lügat ve ıstılahî manaları izah edildi. "İmlâ" kelimesini açıkladıktan sonra, "Emâlî" türü eserlerin meydana geliş şekilleri ele alındı. Bu tür eserlerin meydana gelmesine zemin hazırlayan meclislerin varlığından bahsedildi. Bu hadis meclislerinin âdâbı hakkında bilgi vermeye çalışıldı. Hadis meclislerinin tertip ediliş biçiminden bahsedildi. Meclislerin hoca tarafından tertip edildiği anlatıldı. "Emâlî" eserlerinin oluşmasında etkin olan hocanın ve hadis yazan talebenin âdâbı anlatıldı. İkinci bölümde ise; "el-Mehâmilî"nin hayatı genel olarak ele almaya çalışıldı. Öncelike doğumu, ismi, nesebi, ilmi ve en son olarak da kâdılık görevi ele alındı. Mehâmilî'nin, ömrünün sonralarında ilmi çalışmasını yoğun bir biçimde devam ettirdiği ifade edildi. Sadece fıkıh değil, aynı zamanda hadis ve kelam derslerine de yoğunlaştığını gördük. Daha sonra "el-Mehâmilî"nin eserleri, bazı hocaları ve öğrencileri hakkında kısa bilgi vermeye çalışıldı. Diğerlerinin isimleri liste halinde sunuldu. Üçüncü bölümde, Mehâmilî'nin eseri olan "Ecza-ü Mehâmilliyyat" adlı hadis cüz'ü ele alındı. Bu hadis cüz'ünün nasıl meydana geldiğini anlatılmaya çalışıldı. Çalışma el-Mehâmilî'nin öğrencilerinden olan İbn Beyi'in (480/1086) rivâyeti esas alınarak oluşturuldu. Çalışmanın devamında "Ecza-ü Mehâmilliyyat" adlı hadis cüz'ünün konuları ve râvileri verilmeye çalışıldı. Bu râviler içerisinde yer alan Peygamber'imizin (sav) eşlerinin rivâyetleri sunulmaya çalışıldı. Hadis cüz'ünün konularının dağınık olduğunu eseri incelediğimizde anlamış olduk. Ayrıca İbn Beyi'in imlâ metoduyla kullandığı edâ sîgaralarını da hangi lafızlarla ifade ettiğini hadisler üzerinden örnek verilerek ifade edilmeye çalışıldı. Ardından rivâyetlerde bulunan râvilerin sayısına göre birkaç tane âli isnad örneği gösterildi. Anahtar Kelimeler: Hadis, Rivâyet, İmlâ, Emâlî, Mehâmilî.