Hafif zihinsel engelli genç bireylerde uyarlanmış fiziksel aktivite programının bazı motor beceriler ve yaşam kalitesi üzerine etkisinin incelenmesi

Bu çalışmada hafif zihinsel engeli bulunan 14-18 yaş arasındaki bireylere uygulanan 12 haftalık uyarlanmış fiziksel aktivite programının bazı motor beceriler ile yaşam kalitesi üzerindeki etkisi incelendi. Deneysel tarama yöntemi ile gerçekleştirilen araştırmaya deney grubu olarak Elazığ Abdullah-Hakan Tangülü Özel Eğitim Meslek Okulundan 36 (17 kadın, 19 erkek), kontrol grubu olarak ise Elazığ Mavi Kardelen Rehabilitasyon Merkezinden 30 (14 kadın, 16 erkek) olmak üzere toplam 66 (31 kadın, 35 erkek) birey iştirak etti. 12 haftalık bir süreç olarak planlanan araştırmada, katılımcıların boy uzunluğu, vücut ağırlığı, denge, kuvvet, reaksiyon zamanı ve esneklik özellikleri ön test, son test ve kalıcılık testi ile belirlendi. Ayrıca sürecin başında ve sonunda yaşam kalitesinin seyrine dönük değerlendirmeler katılımcıların ebeveynleri tarafından yapıldı. Ölçümlerden elde edilen verilerin istatistiksel analizlerinde SPSS 22.0 paket programı kullanılmış olup, istatistiksel işlemler öncesi verilerin çarpıklık ve basıklık değerleri ile dağılımlarındaki normallik değerleri dikkate alınmak sureti ile grup içi, gruplar arası ve tekrarlı ölçümlerde farklılıkları belirlemeye yönelik t testi ile ANOVA testi kullanıldı. Yapılan ölçümler sonucunda uyarlanmış fiziksel aktivite programı sonrasında deney ve kontrol grupları arasında, boy uzunluğu, vücut ağırlığı, vücut kitle indeksi, denge, kuvvet, esneklik değerlerinde anlamlı farklılık tespit edilirken (p<0,05), reaksiyon zamanları, durarak uzun atlama puanlarında benzerlik görüldü (p>0,05). Anlamlı değişimler genellikle deney grubunda kaydedilirken, kontrol grubundaki değerlerin çoğunlukla benzer seyrettiği tespit edildi. Dört alt boyuttan oluşan yaşam kalitesi ölçeğinin sadece "okul işlevselliği" alt boyutunda deney grubu lehine anlamlı bir farklılığın bulunması, uyarlanmış fiziksel aktivite programının okul veya okul ortamının etkinliğine pozitif yönde bir katkı sağladığı söylenebilir. Bilişsel anlamda özel eğitim alan bireylerin aynı zamanda motor becerilerinin de belli bir program kapsamında desteklenmesi, onların yaşam kalitesinin bir bütünlük içerisinde yükseltilmesini muhtemelen daha mümkün hale getirecektir.