Hakkarı̇ ilı̇ geometridae (lepidoptera) türlerı̇ üzerı̇ne taksonomı̇k ve moleküler araştırmalar

Bu çalışma, 2019-2023 yılları arasında Hakkâri il çevresi de dâhil; Yüksekova, Şemdinli, Çukurca ve Derecik ilçelerinde toplam 44 farklı istasyonda Geometridae familyası üzerine gerçekleştirilmiştir. Araştırma bölgesinden söz konusu familyadan Desmobathrinae, Ennominae, Geometrinae, Larentiinae ve Sterrhinae altfamilyalarına ait 67 cinsten 145'i tür düzeyinde, toplamda 153 takson belirlenmiştir. Rhodostrophia peripheres Prout, 1938, Triphosa silviae Wanke, Hausmann & Rajaei, 2019, Eupithecia thurnerata Schütze,1958 ve Eupithecia zagrosata Mironov & Ratzel, 2012 türleri Türkiye faunasına yeni olarak kaydedilmiştir. Bununla birlikte, Charissa cinsine ait üç, Idaea cinsinde iki, Eupithecia ve Cyclophora cinslerinden birer tür olmak üzere, yedi takson cins kategorisinde değerlendirilmiştir. Günümüze kadar dişisi bilinmeyen Nychiodes rayatica için alandan tespit edilen bir dişi allotip olarak seçilmiş ve tanımlanmıştır. Çalışma alanından toplanan Scopula semnana populasyonu içerisinde incelenen bir örnek kanat desenleri ve kanat renklenmesi dikkate alınarak form albina tanımlanmıştır. Tez çalışmasında tespit edilen 56 tür, Hakkâri faunasına ilave olmuştur. Ayrıca, Charissa mardinaria, Isturgia hopfferaria ve Drapanupterula limaria türlerinin dişilerine ait morfolojik özellikler ilk kez bu tez çalışmasında ayrıntılı olarak sunulmuştur. Çalışma kapsamında 27 farklı taksona ait mitokondriyal DNA barkod verilerine (mtCOI geni) ulaşılmıştır. Bunlardan 16 taksonun DNA barkod analizleri değerlendirilmiştir. Elde edilen moleküler veriler, Rhodostrophia peripheres ve Triphosa silviae türlerinin kesin teşhislerinde belirleyici olmuştur. Bütün bu süreçte alanda tespit edilen her takson taksonomik açıdan tartışılmış ve morfolojik özellikleri detaylı tarif edilmiştir.