Hâkkari ili Yüksekova ilçesi koyunculuk işletmelerinin refah kalitesinin değerlendirilmesi

Bu çalışmada, hayvanların davranışsal, fizyolojik ve çevresel durumlarını değerlendirirken bilimsel ve objektif bir yaklaşım sunan ANI 35 L (Animal Needs Index) sisteminden geliştirilen protokolü kullanılarak koyunculuk işletmelerinin refah kalitesinin uygunluğunun değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma tarım bilgi sistemine kayıtlı Hakkari ili Yüksekova ilçesinde Büyükçiftlik, Kadıköy, Adaklı, Kısıklı, İnanlı, Bağdaş, Çukurca, Beşbulak, Dedeler, Dağdibi ve Dağlıca köylerinde faaliyet gösteren 100 baş ve üzeri küçükbaş hayvanı bulunan 55 işletme üzerinde yürütülmüştür. Araştırmanın sonucunda küçükbaş hayvancılık işletmelerinin hayvan refahı kriterlerine uygunluğunun ANI 35 L sisteminden geliştirilen protokol vasıtasıyla kullanılabileceği belirlenmiştir. Bu protokol doğrultusunda yapılan değerlendirmelerde, işletmelerin çoğunluğunun barınma koşulları, beslenme durumu ve sağlık hizmetleri gibi hayvan refahı kriterlerinde belirli standartları sağladığı belirlenmiştir. Ancak, bazı işletmelerde önemli iyileştirme gerektiren eksikliklerin tespit edildiği de vurgulanmıştır. Bu sonuçlar, bölgedeki küçükbaş hayvancılık işletmelerinin genel olarak hayvan refahı bakımından kabul edilebilir düzeyde olduğunu, ancak belirli alanlarda iyileştirme potansiyeli bulunduğunu göstermektedir.