Haksız rekabetten doğan kanunlar ihtilafı

Hızla gelişmekte olan teknoloji ile birlikte uluslararası ticaret de giderek yaygınlaşmaktadır. Buna bağlı olarak, uluslararası alanda meydana gelen haksız rekabet eylemleri çoğalmakta ve haksız rekabet sebebiyle meydana gelen ihtilaflara uygulanacak hukukun tespiti sorunuyla karşılaşılmaktadır.Haksız rekabetten doğan kanunlar ihtilafı alanında yakın zamana değin haksız fiillere ilişkin doktrinde genel kabul gören ika yeri (lex loci delicti commissi) bağlama kuralı uygulama alanı bulmaktaydı. Son dönemde gerek Avrupa Birliği mevzuatında gerekse İsviçre hukuku ile Türk hukukunda ika yeri kuralının ekonomik haksız fiiller alanındaki görünümünü oluşturan `pazar üzerine etki' bağlama kuralı kabul edilmiştir.Pazar üzerine etki bağlama kuralı karşılaştırmalı hukukta rekabeti sınırlayıcı eylemler ile haksız rekabet eylemleri bakımından uzun süreden beri genel kabul görmekle birlikte hukukumuza 2007 yılında 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'la birlikte girmiştir. Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'da yer alan bu yeni bağlama kuralı bakımından, haksız rekabetten doğan ihtilaflara uygulanacak hukuk hakkında şu ana kadar doktrinde ayrıntılı bir inceleme yapılmamıştır.Tezimizde haksız rekabetten doğan kanunlar ihtilafı alanında uygulanacak hukukun belirlenmesi konusunda tarihsel gelişim sürecinde izlenmesi önerilen yöntemler ve günümüzde kabul edilen pazar üzerine etki bağlama kuralı incelenmiştir. Uygulamada henüz Yargıtay kararlarına konu oluşturmayan Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un 37. maddesi, Türk Ticaret Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu Tasarısı'nda yer alan haksız rekabete ilişkin düzenlemeler ve bu kapsamda yer alan Yargıtay kararları ışığında değerlendirilmeye çalışılmıştır. İncelemede mehaz İsviçre Milletlerarası Özel Hukuk Kanunu ile Akit Dışı Borç İlişkilerine Uygulanacak Hukuk Hakkında Avrupa Topluluğu (Roma II) Tüzüğü'nden de özellikle yararlanılmıştır.Üç bölümde oluşan çalışmanın ilk bölümü haksız rekabet kavramının açıklanmasına ayrılmış olup ikinci bölümde haksız rekabetten doğan ihtilaflarda uygulanacak hukukun tespitinde izlenebilecek yöntemler incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise, Türk hukuku bakımından haksız rekabet eylemlerine uygulanacak hukuk incelenerek çeşitli haksız rekabet eylemleri bakımından uygulanacak hukukun belirlenmesi hususunda değerlendirme yapılmıştır.Anahtar Kelimeler: Haksız rekabet, haksız fiil, kanunlar ihtilafı, Milletlerarası Özel Hukukta haksız rekabet, Roma II Tüzüğü.