Halter ve boks sporcularının egzersiz bağımlılığı ve egzersizde davranışsal düzenlemeleri ile madde bağımlılığı farkındalıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi

Fiziksel aktivitelerin belirli bir düzen ve sıklık dâhilinde gerçekleştirilmesi egzersiz olarak tanımlanmaktadır. Egzersiz yapmanın en temel amacı hareketsiz bir yaşamdan uzaklaşıp muhtemel hastalıkları önlemesi ve yavaşlatmasıyla birlikte ideal sağlık parametrelerine sahip olmaktır. Egzersizin sağladığı fizyolojik kazanımların yanı sıra psikolojik ve sosyolojik faydalar da vardır. Bu bağlamda tez çalışmasının amacını halter ve boks sporcularının egzersiz bağımlılığı ve egzersizde davranışsal düzenlemeleri ile madde bağımlılığı farkındalıkları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi ve bu verilerin demografik değişkenler açısından incelenmesi oluşturmaktadır. Araştırma grubunu 333 katılımcı oluşturmaktadır. Veri toplama amacı ile "Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği", "Egzersizde Davranışsal Düzenlemeler Ölçeği-2" ve "Madde Bağımlılığı Farkındalık Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizinde yüzde ve frekans dağılımları, Pearson Korelasyon Analizi, One-Way ANOVA ve t-Testi uygulanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, yaş, spor yaşı ve kişisel gelir değişkenleri ile Egzersiz Bağımlılığı Ölçeğinin alt boyutları arasında ilişkiye, milli sporculuk durumu ve herhangi bir maddeye bağımlılık durumu değişkenleri ile ölçek alt boyutları arasında anlamlı farklılığa rastlanmamıştır (p>0,05). Aile geliri ve haftalık antrenman saati değişkeni ile Egzersiz Bağımlılığı Ölçeğinin alt boyutları arasında ilişkiye, cinsiyet, branş, medeni durum, algılanan gelir düzeyi değişkenleri ile ölçek alt boyutları arasında anlamlı farklılığa rastlanmıştır (p<0,05). Kişisel gelir ve haftalık antrenman saati değişkenleri ile Egzersizde Davranışsal Düzenlemeler Ölçeği-2'nin alt boyutları arasında ilişkiye, cinsiyet, eğitim durumu, yaşanılan yer ve algılanan gelir düzeyi değişkenleri ile ölçek alt boyutları arasında anlamlı farklılığa rastlanmamıştır (p>0,05). Yaş ve aile geliri değişkenleri ile Egzersizde Davranışsal Düzenlemeler Ölçeği-2'nin alt boyutları arasında ilişkiye, branş, medeni durum, milli sporculuk durumu ve evde yaşanılan bireyler değişkenleri ile ölçek alt boyutları arasında anlamlı farklılığa rastlanmıştır (p<0,05). Cinsiyet, milli sporculuk durumu, çevrede bağımlılık yapıcı madde kullanmış veya kullanan bir tanıdık olma durumu, yaş, eğitim durumu, algılanan gelir düzeyi, anne eğitim durumu ve baba eğitim durumu değişkenleri ile Madde Bağımlılığı Farkındalık Ölçeğinin alt boyutları arasında anlamlı farklılığa rastlanmıştır (p<0,05). Yaşanılan yer, anne ve baba durumu, branş, bağımlılık ile ilgili herhangi bir etkinliğe katılma durumu, bağımlılık yapıcı madde kullanma durumu ve herhangi bir maddeye bağımlılık durumu değişkenleri ile Madde Bağımlılığı Farkındalık Ölçeğinin alt boyutları arasında anlamlı farklılığa rastlanmamıştır (p>0,05). Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği toplam puanı ile Madde Bağımlılığı Farkındalık Ölçeği toplam puanı ve Egzersizde Davranışsal Düzenlemeler Ölçeği-2 toplam puanı arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı ilişkiye rastlanmıştır (p<0,05).