Hareketin deneyimi ile anlık mekân tasarımı

Hareket evrenin değişmez bir kuralı ve boyutudur. Öyle ki, evrende hiçbir şey durmamaktadır ve her şey devamlı değişim halindedir. Kimi zaman bu değişimler aklın algılanamayacağı kadar yavaş olurken, kimi zaman ise algılayabileceğinin çok ötesinden bir hızla gerçekleşmektedir. Hızı ne olursa olsun, madde görünen üç boyutunun yanında, geçici bir zaman boyutunda her an kendini yeniler ve geçmişinde olduğundan farklı bir şeye dönüşür. Madde bu dönüşümü yaptığı hareketlerle sağlar ve maddenin kendi gerçekliğinin anlamı zaman içinde yapılan bu hareketlerle kurulur. Madde ve hareketin bu doğası, mekânların da hareketten bağımsız düşünülemiyeceğini ortaya koyar. Bu amaçla "Hareketin Deneyimi ile Anlık Mekân Tasarımı" tezinde, hâlihazırda sınırları belli olan statik mimari mekân tasarımına alternatif olarak; tasarlandıkları sınırların ötesinde, kullanıcının hareketi ile etkileşerek dönüşebilecek yapıların ipuçları çeşitli örnekler üzerinden araştırılmaktadır. Bu amaç dâhilinde ikinci ve üçüncü bölümde hareket ve zaman kavramlarının mekânla kurduğu ilişkiler çeşitli bakış açıları üzerinden incelenmiş, hareket ve mekâna dair çıkarımlar anlatılmaya çalışılmıştır. Hareketin modern bilimde ve felsefedeki yeri üzerinden kurulan tartışmada, hareketin özüne dair yaklaşımlar ve insan bedeninin hareketi kavramasının ilkeleri değerlendirilmiş, farklı bakış açıları üzerinden hareket kavramı karşılaştırılmıştır. Daha sonrasında, yorum farklılıkları üzerinden yapılan kavramsal çıkarımlarla bu bakış açıları deneysel olarak birleştirilmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda hareketin deneyimini etkileyen kavramlar incelenmiştir ve birbirinden farklı, hareketin deneyimi ile kurulan mekânların ilkeleri çözümlenmeye çalışılmıştır. Daha sonraki bölümde ise hareketin deneyimi ile anlık etkileşebilen bir mekânın kavramsal bağlamı geliştirilmeye çalışılmıştır. Geliştirilen bu kavramsal baülam dâhilinde bazı ilkeler belirlenmiş ve örnek bir "Anlık Mekân" projesi üretilmiştir. "Anlık Mekân" projesinde, sınırlar kullanıcının hareketi ve bu hareketin ürettiği deneyim üzerinden kurgulanmış, diğer bölümlerdeki çıkarımlar ilkesel olarak kullanılmaya çalışılmıştır. Üretilen bu kavramsal projede, deneyimsel mekânın sınırlarının devamlı olarak genişleyebilmesi, kullanıcıya açık ve sonsuz devingen bir mekân anlayışı sunması amaçlanmıştır. Daha ötesinde bu anlayışla üretilecek mekânın potansiyelleri üzerinden tasarım yapılması amaçlanmıştır. Sonuç bölümünde yapılan bütün çalışmaların bir değerlendirmesi niteliğindedir. Tezde anlatılan konuların, örneklerin ve projenin sınırları ve gelişmesi üzerindeki potansiyelleri tartışılmış, "Anlık Mekân" projesinin gelişebilmesi için gerekli olan çalışmaların üzerinde durulmuştur. Aynı zamanda "Anlık Mekân"la deneyimsel mimari mekân örnekleri arasındaki bağlantılar araştırılmış, "Anlık Mekân" tasarımının gelişebilmesi için kavramsal tasarım ilkeleri araştırılmıştır. Tezde bulunan bütün çalışmalar, bilinçli veya bilinçsiz bir bu güne değin şekilde merak edilmiş, sezgisel olarak peşinden gidilen olgular, örnekler, kavramlar, bağlamlar ve bakış açılarının akılcı bir şekilde birleştiği bir tartışma üzerinden şekillenmesi amaçlanmıştır.